Σάββατο 1 Μαΐου 2021

Κυνήγι μαγισσών

Από την αρχαιότητα ο άνθρωπος φοβόταν αυτό που δεν μπορούσε να καταλάβει. Οτιδήποτε δε μπορούσε να εξηγηθεί με απλούς κανόνες φυσικής ή με τη γνώση που παρείχε η επιστήμη της εποχής ήταν γι’ αυτόν κάτι ξένο και απαγορευμένο, ίσως κι επικίνδυνο. Η φύση του ανθρώπου ποτέ δε μπόρεσε να αποδεχτεί κάτι το ξένο προς αυτήν ως κάτι θετικό και να το καλωσορίσει στον τρόπο ζωής του με ευκολία παρά μόνο πολύ αργότερα, όταν τα αποτελέσματα της επίδρασης και της επιρροής του θα είναι πλέον αποδεδειγμένα ασφαλή.

Τα παραδείγματα πολλά. Η τεχνολογία και η ανάπτυξή της, ο διαφορετικός και εξελισσόμενος τρόπος σκέψης της κοινωνίας, η μετάβαση της ζωής από το ένα επίπεδο στο άλλο όσο τα χρόνια περνάνε, είναι μερικά μόνο δείγματα που αντιμετωπίζονται με σκεπτικισμό από τους ανθρώπους που δεν έχουν μάθει να σκέφτονται ‘έξω από το κουτί’.

Θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε και πιο βαθιά, σε πρακτικές της συγκεκριμένης λογικής που σε βάθος χιλιάδων χρόνων έπλασαν την ανθρώπινη συνείδηση και τον τρόπο σκέψης με ένα πολύ συγκεκριμένο τρόπο ‘τετραγωνίζοντας’ κατά κάποιο τρόπο την αντίληψη, που αδυνατούσε πλέον να συλλάβει το τι μπορεί να κρύβεται πέρα από τους τέσσερις τοίχους μέσα στους οποίους είχε μάθει να εξελίσσεται. Για παράδειγμα, ο τρόπος που επιβάλλεται η μόρφωση αλλά και οι κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς από καταβολής πολιτισμού (πολλές φορές βαφτίζοντας τις μαθησιακές πηγές εκτός του θεσπισμένου προγράμματος μάθησης ως επικίνδυνες, αναρχικές, ακόμα και παράνομες), ο τρόπος που επιτροπές τύπου ιεράς εξέτασης επέβαλλαν τη γνώμη τους στο λαό σπάζοντας κατά κάποιο τρόπο τον κώδικα χειραγώγησης του όχλου, ακόμα και η θρησκευτική λατρεία που οδηγεί τους ανθρώπους σε ένα αέναο τρόπο σκέψης όπου η κοινή λογική δεν μοιάζει να συμφωνεί με το επιχείρημα.

Όλα αυτά έχουν ριζώσει βαθιά μέσα μας και έχουν κάνει τους ανθρώπους δύστροπους και πολύ επιφυλακτικούς απέναντι σε εναλλακτικούς τρόπους σκέψης. Τα δεσμά είναι πολύ γερά και πολύ προσεκτικά κατασκευασμένα και δε σπάνε εύκολα. Όμως, πέρα από την αλληλεπίδραση με συνανθρώπους, υπάρχουν και προσωπικές προεκτάσεις του ζητήματος. Ο άνθρωπος γίνεται δύσπιστος απέναντι στον εαυτό του και τις επιλογές του. Ζητάει συνεχώς την ασφάλεια και χάνει τον αυθορμητισμό του και με αυτό τον τρόπο οδηγείται σε ένα μόνιμο τοίχο, μπροστά στον οποίον τελικά αναρωτιέται τι κακό θα του συμβεί αν θα τον σπάσει και όχι το τι υπάρχει πίσω του. Η δυσπιστία μετατρέπεται σε δυσκολία χειρισμού των καταστάσεων και η ελπίδα και η προσμονή για το μέλλον επισκιάζονται από μια μόνιμη άρνηση και μια μίζερη αντιμετώπιση του παρόντος.

Και κάπως έτσι ο άνθρωπος μένει στάσιμος, εγκλωβισμένος σε αυτό που ονομάζουμε ρουτίνα. Και μαζί του, ολόκληρη η ανθρωπότητα δεν κάνει αυτό το παραπάνω βήμα που θα την βοηθήσει να οδηγηθεί η υπόσταση της ένα βήμα παραπέρα.

Η εξέλιξη σταματάει και μαζί της η ζωή. Και όλα δείχνουν ξαφνικά άχρωμα και άοσμα. Και σιγά σιγά οι τέσσερις τοίχοι του μυαλού μας αρχίζουν να στενεύουν επικίνδυνα, εμποδίζοντας το φως να μπει. Και ξαφνικά, απορρίπτοντας κάθε εξωτερική και εξωσχολική πηγή πληροφοριών και μάθησης ως ‘αιρετική’ προς αυτά που έχουμε μάθει, αρχίζουμε και βλέπουμε παντού εχθρούς.

Και κάπου εκεί αρχίζει το κυνήγι των μαγισσών, ψάχνοντας να εξολοθρεύσουμε ότι νομίζουμε ότι μας απειλεί, κλείνοντας τα μάτια μας στην αλήθεια, αρνούμενοι να ξεκλειδώσουμε το μυαλό μας και να δεχτούμε το άγνωστο ως μια ευκαιρία να ελευθερωθούμε.

Κλείνουμε έτσι απλά τα μάτια μας στην αλήθεια, χωρίς να συνειδητοποιούμε ότι γυρνάμε την πλάτη στον ίδιο μας τον εαυτό.

Τετάρτη 31 Μαρτίου 2021

Νοητά δεσμά

 

Και οι σκέψεις συνεχίζουν να ρέουν, βουβές και κρύες. Σαν ένα απειλητικό ποτάμι που χύνεται από την άκρη του βουνού ως την κοιλάδα, παρασύροντας τα πάντα στο πέρασμα του. Οι σκέψεις. Έρχονται λες και γεννιούνται εντελώς μόνες τους, από μία αόρατη διάσταση, χωρίς να προειδοποιούν και χωρίς να αισθάνονται καμία τύψη. Έρχονται και πλημμυρίζουν το μυαλό αποπροσανατολίζοντας το και αφήνοντας πίσω ενοχές και ανασφάλεια.

Το κακό έχει γίνει. Το μυαλό πλέον έχει χάσει το σκοπό του, έχει χάσει το στόχο του. Και οι ενοχές δίνουν τροφή στις ανασφάλειες. Οι ίδιες τρέφονται από το παρελθόν και από τα αδύναμα σημεία του ίδιου του μυαλού. Και μέσα από το χάος δημιουργούνται αιφνιδιαστικά και άλλες σκέψεις, γιγαντωμένες και πιο τρομακτικές. Και το μυαλό πλέον έχει χάσει τελείως τον έλεγχο. Το σώμα παραπαίει και οι βασικές του λειτουργίες λειτουργούν εντελώς διαδικαστικά και χωρίς προφανή σκοπό. Το χάος που έχει δημιουργηθεί διαστέλλεται, τόσο που τρυπάει σιγά σιγά τη σφαίρα της λογικής.

Ο ύπνος ξαφνικά χάνεται και αυτός. Η καρδιά αρχίζει και χτυπάει δυνατότερα από πριν. Όσο οι παλμοί ανεβαίνουν η σκέψη γίνεται ρίγη που διαπερνάει τη ραχοκοκαλιά.

Ο πρώτος κύκλος έκλεισε. Οι αρχικές σκέψεις επιστρέφουν.

Νόμιζες ότι σε είχαν ξεχάσει, αλλά επέστρεψαν ακόμα πιο δυνατές. Πλέον δεν κυριεύουν μόνο το μυαλό σου, αλλά και ολόκληρη την ψυχή σου. Ουρλιάζεις δυνατά από μέσα σου αλλά κανένας δε σε ακούει. Η ψυχή θέλει να λυτρωθεί καθώς η πίεση και ο πόνος που αισθάνεται είναι περισσότερο από όσο μπορεί να αντέξει. Όμως δεν πρέπει να λυγίσεις. Πρέπει να κάνεις μια προσπάθεια να ξεφύγεις. Πρέπει να βρεις ένα τρόπο να λυγίσεις τα σίδερα αυτής της νοητής φυλακής. Το μυαλό ξέρει ότι μπορεί να τη σπάσει και ας φαίνεται άθραυστη. Ξέρει ότι έχει τη δύναμη να διώξει και να κρατήσει τις κακές σκέψεις μακριά, μαζί με τις ενοχές και τις ανασφάλειες.

Χρειάζεται απλά να βρει την ισορροπία.

Το μυαλό πρέπει να καθαρίσει. Να αφήσει έξω από τη γυάλινη του φυλακή όλα αυτά που το βασανίζουν και το παγίδευσαν. Να πιστέψει στη δύναμη της ψυχής που το κυβερνάει. Και με αυτό το τρόπο θα βρουν μαζί το δρόμο για την ελευθερία. Μαζί, μυαλό και σώμα θα ξανακάνουν το σώμα να υπακούσει. Θα συνειδητοποιήσουν τη δύναμη που έχουν και θα φέρουν ξανά πίσω τη γαλήνη και τον ύπνο. Θα ηρεμήσουν την καρδιά και ο κρύος ιδρώτας θα σταματήσει επιτέλους να τρέχει στο μέτωπο. Και όλες οι κακές σκέψεις θα φύγουν τόσο εύκολα όσο ήρθαν.

Η ισορροπία θα έρθει μέσα από τον εσωτερικό διαλογισμό. Μέσα από τη συνειδητοποίηση των αξιών που έχτισαν το ακέραιο του χαρακτήρα μας και μέσω του σεβασμού μας προς αυτόν. Μόνο όποιος σέβεται και τιμά τον εαυτό του και είναι ειλικρινής απέναντι του μπορεί να καταφέρει να ελευθερώσει την ψυχή του από τα δεσμά. Μόνο όποιος είναι συνειδητοποιημένος σχετικά με τους στόχους του και την πορεία του στη ζωή μπορεί να νιώσει πραγματικά τι σημαίνει ελευθερία.

Ψυχική ισορροπία, αρμονία μυαλού και σώματος, ελευθερία της ψυχής. Έννοιες που εύκολα ξεστομίζονται αλλά πολύ δύσκολα κατανοούνται και ακόμα δυσκολότερα επιτυγχάνονται. Ο δρόμος προς την εφαρμογή τους είναι δύσβατος και μακρύς. Η αρχή του όμως είναι ολοφάνερη και ο καθένας μπορεί να δοκιμάσει να τον διαβεί. Δεν θα είναι εύκολο να κάνουμε το πρώτο βήμα.

Το χρωστάμε όμως στον εαυτό μας.

Κυριακή 28 Φεβρουαρίου 2021

Πληγές

 

Η πιο σκληρή αλήθεια της ζωής είναι ότι όλοι μας αιμορραγούμε ακατάπαυστα και καθημερινά. Ο χρόνος και τα βιώματα λειτουργούν σαν κοφτερά ξυράφια που χαράζουν βαθιά τις ψυχές μας, αφήνοντας πίσω πληγές που δεν θα κλείσουν ποτέ. Και τότε το αίμα τρέχει μόνιμα αόρατο καταφέρνοντας να απομακρύνει την ελπίδα από κοντά μας.

Οι πληγές δεν κλείνουν. Κάθε μέρα αποκτάμε και περισσότερες. Κάθε νέα εμπειρία, κάθε νέα προσπάθεια, κάθε νέο βήμα κρύβει μέσα του πολλά αόρατα ξυράφια τα οποία μας χαράζουν βαθιά. Οι απογοητεύσεις, οι απώλειες, οι χαμένες προσδοκίες, τα όνειρα που απομακρύνονται ή χάνονται, όλα αυτά που θα θέλαμε να συμβούν και δεν συνέβησαν, είναι επίπονες εμπειρίες που μας σημαδεύουν. Και ακόμα και αν καταφέρουμε κάπως κάποτε να κάνουμε το αίμα να σταματήσει να τρέχει, τα σημάδια θα είναι πάντα εκεί, ορατά μόνο από εμάς.

Και ο πόνος δεν φεύγει ποτέ. Μπορεί να χαμογελάμε αλλά η αλήθεια καθρεφτίζεται πάντα μέσα στα μάτια. Πως να ξεχάσεις άλλωστε αυτά που σε σημάδεψαν; Πως να αφήσεις πίσω σου κάτι που θέλοντας και μη θα σε ακολουθεί για πάντα;

Μπορείς να κοιτάξεις μπροστά αλλά δε μπορείς να ξεχάσεις.

Κι έτσι, κρύβουμε τις πληγές μας και προχωράμε στη ζωή λαβωμένοι, αναζητώντας τη λύτρωση στο μέλλον μας, ξέροντας ότι ίσως πληγωθούμε ακόμα περισσότερο. Και όμως, με κάποιο μαγικό τρόπο οι πληγές μας μας δίνουν τη δύναμη να συνεχίσουμε. Μας βοηθάνε να θυμόμαστε και να αποφύγουμε να κάνουμε τα ίδια λάθη ξανά και να προχωρήσουμε δυνατότεροι.

Υπάρχουν όμως στιγμές που το αίμα της ψυχής τρέχει τόσο πολύ που μας εξαντλεί. Ο πόνος είναι τόσο δυνατός που μας παραλύει και το μόνο που χρειαζόμαστε είναι ηρεμία. Ο χρόνος είναι αμείλικτος, όπως και ο δρόμος της ζωής. Χρειάζεται όμως να αναλογιστούμε το που βρισκόμαστε και πως βρεθήκαμε ως εδώ για να συνειδητοποιήσουμε τη δύναμη που κρύβουμε μέσα μας.

Υπάρχει άραγε κανείς που θα δεχόταν να περπατήσει ένα δρόμο αν ήξερε τα εμπόδια που θα έβρισκε μπροστά του; Θα δεχόταν άραγε κάποιος να προχωρήσει άφοβα στη ζωή αν ήξερε πως θα πληγωθεί  ξανά και ξανά; Κι όμως αρκεί να κοιτάξουμε πίσω στο δρόμο που περπατάει ο καθένας μας για να δούμε ότι έχουμε καταφέρει να ξεπεράσουμε ανυπέρβλητα εμπόδια, τα οποία αντιμετωπίσαμε ψύχραιμα και ένα τη φορά. Και οι πληγές που φαίνονται τώρα συσσωρευμένες, είναι τα παράσημα των χρόνων της πορείας του παρελθόντος. Όμως το παρελθόν δεν αλλάζει και δεν υπάρχει κανένα νόημα στο να μένουμε εκεί, καθώς το μόνο που θα καταφέρουμε είναι να ανοίξουμε ξανά τις πληγές μας.

Κανείς δεν θέλει να ζει στο παρελθόν. Κανείς δεν θέλει να μπλοκάρει το δρόμο προς το μέλλον. Ο λόγος που τόσο συχνά βρίσκουμε τον εαυτό μας να κοιτάει πίσω είναι γιατί δεν θέλουμε για κανένα λόγο να πληγωθούμε ξανά και προσπαθούμε με κάθε τρόπο να το αποφύγουμε. Δεν θέλουμε με τίποτα να ξαναπεράσουμε τα ίδια. Οι πληγές ακόμα στάζουν αίμα και πονάνε.

Ας μάθουμε λοιπόν από τα λάθη του παρελθόντος και ας κάνουμε τη ζωή μας καλύτερη. Το μέλλον είναι εκεί και περιμένει. Και με τον καιρό οι πληγές μας ας γίνουν το προσωπικό μας μάθημα ζωής, για να μπορέσουμε να υποδεχτούμε το αύριο με αισιοδοξία.