Παρασκευή 11 Οκτωβρίου 2013

Η αξία της ζωής



Απόσπασμα από συζήτηση με πολύ καλό φίλο...

‘- Για ποιό θέμα θα ήθελες να γράψω στην επόμενη ανάρτηση;’
‘- Μα φίλε...για την αξία της ανθρώπινης ζωής!’

Το έναυσμα είχε ήδη δοθεί. Η πηγαία ανάγκη να γράψω για την αυτονόητη αξια της ζωής με ώθησε το να το αποφασίσω σχεδόν αυτόματα.

Όλοι μας γεννιόμαστε κάτω από τον ίδιο ουρανό και πατάμε πάνω στην ίδια γη, έχοντας τα ίδια όνειρα, φιλοδοξίες, φοβίες, αδυναμίες. Το μόνο που μας διαχωρίζει είναι η διαφορετική ιδιοσυγκρασία και το πλήθος των χαρακτήρων που διαμορφώνονται μέσα από τις διαφορετικές πορείες που παίρνουν οι ζωές μας. Ανεξάρτητα από το χρώμα, τη γλώσσα που μιλάμε ή οποιοδήποτε κοινωνικό φυλετικό διαχωρισμό, η ζωή έχει την ίδια αξία για όλους μας. Φανταστείτε για παράδειγμα ένα παιδί που ζει μια κανονική ζωή σε κάποιο μεγάλο αστικό κέντρο και ένα παιδί που αργοπεθαίνει από την πείνα σε κάποιο χωριό της Αφρικής. Και τα δύο έχουν την ίδια δίψα να ζήσουν. Το πρόβλημα είναι πως το δεύτερο τις περισσότερες φορές δεν έχει αυτή την επιλογή.

Δυστυχώς, η ανθρωπότητα δε φαίνεται να κατανοεί την αξία της ζωής και αναλώνεται στον υλισμό και το χρήμα υποβαθμίζοντας τη σημασία της. Η ιστορία έχει να επιδείξει απίστευτα εγκλήματα και γενοκτονίες στο βωμό του κέρδους. Κέρδη που θα δώσουν σε λίγους την άνεση να ζήσουν όπως επιθυμούν (σε βάρος όλων των υπόλοιπων) αλλά που κανένας δε θα πάρει μαζί του μετά το τέλος της ζωής του, οτι και να επακολουθεί μετά από αυτή. Τα παραδείγματα είναι άπειρα μέσα στους αιώνες και το μόνο που αλλάζει είναι ο τρόπος που εφαρμόζονται οι πρακτικές κέρδους (ή οι ιδεολογίες) στην εκάστοτε εποχή. Σε κάθε περίπτωση, η αξία της ζωής περνάει σε δεύτερη μοίρα. Ο άνθρωπος υποβαθμίζεται σαν είδος από τους ίδιους τους ανθρώπους. Αδέρφια σκοτώνονται μεταξύ τους για υλικά αγαθά και κληρονομιές, διχάζονται και δηλητηριάζουν τις σχέσεις τους σπέρνοντας το μίσος μεταξύ τους, ξεχνώντας οτι το αίμα που κυλάει στις φλέβες όλων μας είναι το ίδιο.

Με αυτό το τρόπο η ζωή, το προνόμιο που έχουμε να υπάρχουμε έστω και για μικρό χρονικό διάστημα σε αυτό το κόσμο περνάει συνειδητά σε δεύτερη μοίρα. Έχουμε ξεχάσει τι σημαίνει να είμαστε ζωντανοί και ευγνώμονες γι’αυτό. Ξεχνάμε να παίρνουμε εμπειρίες σε κάθε φάση της πολύτιμης ζωής μας, θεωρώντας οτι υλιστικές αξίες όπως το χρήμα και η δόξα είναι πολυτιμότερες από το να θυμόμαστε στη δύση της ύπαρξης μας οτι ζήσαμε. Βάζουμε την απληστία, τον εγωισμό και τις ιδέες μας πάνω από την ουσία που μας έφερε σε αυτό το κόσμο και το σκοπό μας πάνω σε αυτόν. Ξεχνάμε οτι όλοι είμαστε φτιαγμένοι από σάρκα και οστά. Ξεχνάμε οτι δεν έχουμε τίποτα να χωρίσουμε. Και πάνω από όλα, ξεχνάμε οτι η μοίρα όλων μας είναι κοινή. Ήρθαμε όλοι στη ζωή με τον ίδιο τρόπο και όλοι θα καταλήξουμε στην ίδια άγνωστη τρύπα του χωρόχρονου όταν η παραμονή μας εδώ τελειώσει.

Δυστυχώς, οι μόνοι που κατανοούν πλήρως την αξία του να ζεις είναι οι άνθρωποι που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο έχουν αγγίξει το θάνατο, είτε από προσωπική εμπειρία, είτε από εμπειρία κοντινού τους προσώπου. Συνήθως μόνο όταν αντιμετωπίζεις κάτι κατάματα συνειδητοποιείς τη σημασία του. Δε χρειάζεται να φτάσουμε ως εκεί για να κατανοήσουμε το αυτονόητο.

Η ζωή είναι αναφαίρετο δικαίωμα όλων μας. Εύχομαι κάποτε να το κατανοήσουμε όλοι μας. Όσο και αν ο χρόνος μας στη γή είναι περιορισμένος, ποτέ δε θα είναι αργά για κάτι τέτοιο.

Τρίτη 17 Σεπτεμβρίου 2013

Όνειρα και πραγματικότητα



Έχουμε αναφερθεί ξανά αρκετές φορές στο παρελθόν για την επιβολή των κανόνων της ψυχρής σύγχρονης ζωής στις ζωές μας και κατ’επέκταση στο υποσυνείδητό μας. Κατηγορούμε τη συγκεκριμένη νοοτροπία, τη σιχαινόμαστε, αλλά παρ’όλα αυτά συνεχίζουμε και την ακολουθούμε ευλαβικά. Ψάχνοντας λίγο πιο βαθιά μέσα στη ρίζα αυτής της αντίθεσης θα ανακαλύψουμε πολλους λόγους για τους οποίους συμβαίνει αυτό. Κοιτάμε λίγο προσεκτικά και παρατηρούμε διαφορετικούς κόσμους να συγκρούονται, αντίθετες νοοτροπίες και ιδέες να έρχονται σε ρήξη για το ποια θα επικρατήσει, προκαλώντας μας σύγχυση, άγχος, ανασφάλειες. Και στη κορυφή όλων αυτών, η αιώνια αναμέτρηση των ονείρων με τη πραγματικότητα. Ο ρεαλισμός εναντίον της φαντασίας.

Άραγε από τι υλικό φτιάχνονται τα όνειρα;

Κάποιοι άνθρωποι θεωρούν ‘γραφικούς’, ‘ρομαντικούς’, ακόμα και ‘αφελείς’ αυτούς που ακόμα τολμάνε και ονειρεύονται. Η λογική του ρεαλισμού τους ωθεί σε μια ‘τετράγωνη’ νοοτροπία μέσα σε ένα κόσμο οπου κυριαρχεί το άσπρο και το μαύρο και οι αποχρώσεις τους (αγνοώντας τα υπόλοιπα χρώματα) και τελικά απομακρύνονται τόσο από όλα αυτά που τους ενώνουν με την αθωότητα της παιδικής ηλικίας που ξεχνάνε ακόμα και οτι κάποτε υπήρξαν και οι ίδιοι παιδιά. Καταλήγουν στο τέλος να ζουν μια ζωή απορροφημένη από καριέρες, χρήματα και φιλοδοξίες αγνοώντας πράγματα αόρατα στο γυμνό μάτι αλλά καθ’όλα σημαντικά για μια ισορροπημένη και ήρεμη ψυχολογία.

Σε καμία περίπτωση δε ζεις τη ζωή σου μέσα στο όνειρο και μια ψεύτικη πραγματικότητα. Αυτό όμως δε μπορεί να σε εμποδίσει να ονειρεύεσαι χωρίς τέλος και όρια, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σου ως εφαλτήριο για μια ζωή που μπορεί να μην έχει ακριβώς το χρώμα που ονειρεύεσαι, αλλά περιέχει κατι πολύ σημαντικό. Τη γνώση και τη θέληση να φτάσεις στο μέρος που κάποτε φαντάστηκες και την ελπίδα οτι κάποτε θα ζήσεις μέσα του. Και για όσους υπέρμαχους του ρεαλισμού αυτό ακόμα ακούγεται αφελές, να σας θυμίσω τη παλιά ρήση που αναφέρει οτι ‘η ελπίδα πεθαίνει πάντα τελευταία’. Επίσης, η ιστορία έχει αποδείξει οτι κάθε μεγάλη επιτυχία ξεκίνησε από ένα ρίσκο που όταν πάρθηκε, σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο φάνταζε ως απλή τρέλα. Για να το πάω και λίγο πιο μακριά, για αυτούς που συνεχίζουν να έχουν όνειρα και να φαντάζονται κάτι που μπορεί και να μη καταφέρουν να κατακτήσουν, η ελπίδα δε πεθαίνει ποτέ.  

Η διαμάχη μεταξύ πραγματικότητας και ονείρων (δηλαδή ρεαλισμού και φαντασίας) κρατάει ακόμα, με τον πρώτο να κερδίζει πολλές μάχες. Σε έναν αποστειρωμένο κόσμο ‘τετράγωνης’ λογικής, ο ρεαλισμός γίνεται η ψυχαναγκαστικη πραγματικοτητα όλων αυτών που φοβούνται να κοιτάξουν κατάματα τα ίδια τους τα όνειρα. Την ίδια τη κινητήρια δύναμη της ζωής τους.

Το παρήγορο είναι οτι πάντοτε θα υπάρχει μια μικρή πλειοψηφία ανθρώπων που δε θα φοβούνται να απαρνηθούν τη πραγματικότητα και να ονειρευτούν το άπιαστο. Και όσο συμβαίνει αυτό, θα υπάρχει πάντοτε μια μικρή γωνία του ασπρόμαυρου κόσμου μέσα στον οποίο ζούμε, που θα είναι γεμάτη χρώματα.

Παρασκευή 16 Αυγούστου 2013

Ανακαλύπτοντας τον εαυτό μας



Το μυστήριο της ζωής. Παρεξηγημένη αλλά πολύτιμη. Μικρή αλλά αχανής, έντονη αλλά εύθραυστη, πολύπλοκη αλλά και απλή. Η πορεία του ανθρώπου μέσα στον πυρήνα της ζωής αποτελεί μία τεράστια αναζήτηση, τόσο πνευματική όσο και ουσιώδης. Το πόσο θα επιλέξει ο καθένας από εμάς να εμβαθύνει σε αυτή προκειμένου να ανακαλύψει την ουσία της εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από αυτόν.

Η πνευματικότητα ενός μέσου ανθρώπου έχει τις βάσεις της στη παιδεία που έχει λάβει στα παιδικά του χρόνια, καθώς και σε προσωπικά ερεθίσματα διαφορετικά στον καθένα μας. Όταν αυτή συνδυαστεί με μια ανοιχτόμυαλη αντίληψη και μια δόση φαντασίας, ο άνθρωπος είναι ικανός να πορευτεί σε άλλα μονοπάτια πέρα από τη ‘τετράγωνη’ αντίληψη της πραγματικότητας. Σε (δυσβατα ειναι η αλήθεια) μονοπάτια που είναι ικανά να τον φέρουν πρόσωπο με πρόσωπο με την ουσία της ύπαρξης του και το σκοπό του επάνω στον πλανήτη, καθιστώντας έτσι τους σκοπούς και τους στόχους του ευκολότερα επιτεύξιμους.

Ο καθένας που βρίσκεται μπροστά σε μια ζωτικής σημασίας επιλογή (ή κατάσταση) για τη πορεία της ζωής του έχει να ‘ζυγίσει’ δύο πράγματα. Να κάνει την επιλογή στην τύχη αφήνοντας το μέλλον να κρίνει την ορθότητα της επιλογής του ή να επιλέξει συνειδητά βάσει λογικής και γνώσης. Τι θα επιλέξει να κάνει; Σίγουρα η τύχη ευνοεί τους τολμηρούς, αλλά αυτή η ρήση δε θα είχε ποτέ ειπωθεί αν κάποιοι ‘τολμηροί’ δεν είχαν κάνει με αυτό το τρόπο ποτέ λάθος επιλογές. Η εμβάθυνση και συνειδητοποίηση της λειτουργίας σημαντικών καταστάσεων μπροστά στην οποία μας φέρνει συνεχώς αντιμέτωπους η καθημερινότητα (είτε αυτό είναι η επιλογή φίλων, ερωτικού συντρόφου είτε οτιδήποτε άλλο) καθώς και η γνώση των αναγκών και των αδυναμιών του ίδιου μας του εαυτού μπορεί να μας βοηθήσει να φέρουμε τη πορεία της ζωής μας εκεί που θέλουμε εμεις, αφήνοντας τον (αναμφισβήτητα πολύ σημαντικό) παράγοντα της τύχης σε δεύτερη μοίρα. Κι αυτό γιατί αν η επιλογή αποδειχτεί τελικά σε βάθος χρόνου οτι δεν ήταν η κατάλληλη, ο μόνος που θα έχουμε να κατηγορήσουμε θα είναι ο εαυτός μας (και όχι τη κακή μας τύχη) έχοντας ταυτόχρονα κάνει ένα επιπλέον βήμα προς την απόλυτη συνειδητοποίηση του ποιοι είμαστε πραγματικά. Ένα βήμα προς τη γνωριμία και την αποδοχή του ίδιου μας του εαυτού, χτίζοντας έτσι αργά αλλά σταθερά μια ισχυρή προσωπικότητα βασισμένη σε πραγματικές εμπειρίες και συνειδητοποιημένες επιλογές που δε βασίζονται σε μια πλασματική πραγματικότητα που ορίζεται αποκλειστικά και μόνο από την τύχη.

Αναφέραμε στην αρχή του κειμένου οτι οτι ζωή είναι τόσο πολύπλοκη όσο και απλή. Δεν υπάρχουν κανόνες για το πως θα ζήσει ο καθένας μας. Υπάρχουν μόνο συμβουλές που μπορούμε να δώσουμε μόνο οι ίδιοι στους εαυτούς μας για το πως θα καταφέρουμε να ισορροπήσουμε την ψυχική με την ουσιαστική μας όραση αναζητώντας την αλήθεια πίσω από μία κατάσταση που μας απασχολεί, χωρίς φυσικά να το παρακάνουμε με υπεραναλύσεις, χάνοντας τον αυθορμητισμό μας και το πηγαίο χαρακτήρα μας. Ο σκοπός δεν είναι να χάσουμε την ουσία της ζωης αναζητωντας την ουσία της αναζητησης.

Ο σκοπός είναι να ανακαλύψουμε τον εαυτό μας και τι σημαίνει η ζωή για εμάς.

Δευτέρα 22 Ιουλίου 2013

Η πιο κρύα εποχή του χρόνου



Μου δε κατάλαβα πραγματικά γιατί δε μου αρέσει το καλοκαίρι. Ίσως λόγω της υπερβολικής ζέστης. Ίσως λόγω σύνδεσης αυτής της εποχής με κάποιες άσχημες εμπειρίες και βιώματα. Ίσως και όλα αυτά μαζί. Κι όμως, το θέμα τελικά δεν είναι τόσο απλό.

Το καλοκαίρι φτάνει και αλλάζουν ξαφνικά τα πάντα. Η ζωή αλλάζει. Οι πόλεις αδειάζουν. Τα πάντα υπολειτουργούν. Ακόμα και οι άνθρωποι υπολειτουργούν. Η καλή διάθεση γίνεται ξαφνικά (και αναγκαστικά) απαραίτητος σύντροφος όλων. Οι πάντες κυριεύονται από ένα πρωτοφανή ψυχαναγκασμό να πάνε στη θάλασσα, να πιούν, να βγουν, να περάσουν καλά. Δε λέω σε καμία περίπτωση οτι αυτό είναι κακό, κάθε άλλο. Απο που πηγάζει τόσος ψυχαναγκασμός όμως; Μήπως το ‘πρέπει’ κυριεύει τις αισθήσεις μας ακόμα και αυτή την εποχή, που νομίζουμε οτι είμαστε ελεύθεροι; Μήπως ακόμα και τώρα βάζουμε τους εαυτούς μας σε καλούπια και υποσυνείδητα εξαναγκασμένες δραστηριότητες;

Ο κόσμος διψάει για ελευθερία και ‘αναρχία’. Αυτή η εποχή προσφέρει απλόχερα και τα δύο δίνοντας έτσι την ευκαιρία σε πειθαρχημένους και ‘καθως πρέπει’ ανθρώπους να απελευθερώσουν τα απωθημένα τους και να αποφορτιστούν από την πίεση και τη ρουτίνα της καθημερινότητας. Ούτε αυτό είναι κακό φυσικά. Όμως εξετάζοντας το ζήτημα απο μια φιλοσοφική-ψυχολογική σκοπιά, αυτό δείχνει πόσο φυλακισμένοι είμαστε και πόσο καταπιεσμένοι νιώθουμε όλο τον υπόλοιπο χρόνο. Πόσο δυστυχισμένοι αισθανόμαστε που περιμένουμε μία και μόνο εποχή του χρόνου να έρθει να μας λυτρώσει, έστω και προσωρινά. Πόσο ευχόμαστε να μπορούσαμε να ξεφύγουμε από τη φυλακή που εμείς οι ίδιοι χτίσαμε γύρω μας. Και δε φταίνε οι άνθρωποι γι’αυτό αλλά η νοοτροπία που επιβάλλει το σύγχρονο μοντέλο ζωής, μία νοοτροπία που θέλει να προγραμματίζει ακόμα και το πότε θα αισθανόμαστε ελεύθερόι. Ακόμα και το πότε θα αισθανόμαστε οτι ζούμε και όχι οτι απλά υπάρχουμε.

Κάποιοι ίσως πουν οτι και αυτή η υπερανάλυση του ζητήματος είναι και αυτό ένα ‘καλούπι’ που δεν αφήνει όσους έχουν ανάλογους προβληματισμούς να απολαύσουν και αυτή την εποχή του χρόνου χωρίς σκεπτικισμό. Ίσως έχουν δίκιο καθώς το θέμα είναι υποκειμενικό. Ο τρόπος ζωής μας δεν αλλάζει και πρέπει θέλοντας και μη να προσαρμοστούμε στα δεδομένα της κοινωνίας με το τρόπο  που αυτά έχουν αφομοιωθεί χρόνια τώρα από το κοινωνικό σύνολο. Προσωπικά μιλώντας όμως, αυτό δεν αλλάζει το τρόπο που αντιμετωπίζω και αντιλαμβάνομαι αυτή την εποχή και το ψυχρό ψυχαναγκασμό της που αυτόματα τη μετατρέπει στη πιο κρύα εποχή του χρόνου για μένα. Απρόσωποι άνθρωποι, άδειες πόλεις, ασφυκτικά γεμάτες παραλίες, καταναλωτική μανία, αταξία και καμία ζεστασιά. Κανένας χαρακτήρας. Ποιος ξέρει όμως...ίσως αυτό είναι και το νόημα για κάποιους γι’αυτό και δε το κατηγορώ σε καμία περίπτωση.   

Ας μη ξεχνάμε οτι ο χρόνος έχει άλλες τρείς εποχές, η καθεμια με τη δικιά της ομορφιά και ενδιαφέρον. Όπως ακριβώς και η ζωή, που δεν είναι μονόπλευρη, ούτε έχει μόνο ένα χρώμα.

Κυριακή 2 Ιουνίου 2013

Όπως παλιά...



Κάποιες φορές εύχομαι να μπορούσα να ονειρευτώ χωρίς τέλος. Να κλείσω τα μάτια και να ζήσω για πάντα μέσα σε ένα όνειρο. Σε ένα μέρος οπου ο χρόνος θα ήταν για πάντα σταματημένος και ο πόνος δε θα είχε καμία εξουσία επάνω στους ανθρώπους. Και θα ήταν όλα όπως παλιά.

Όπως παλιά. Θυμάμαι πολλά πράγματα από τότε. Κάποτε ο αέρας ήταν πάντα φρέσκος και ελπιδοφόρος. Κάποτε τα λουλούδια άνθιζαν και το άρωμα τους κυρίευε τις αισθήσεις γεμίζοντάς μας ευφορία και καλή διάθεση. Η βροχή μούσκευε το χώμα τις πρώτες μέρες του φθινοπώρου και η μυρωδιά της προμήνυε τον ερχομό μιας άλλης εποχής. Κάποτε δεν υπήρχαν έννοιες όπως αμφιβολία, φόβος, άρνηση. Όλα ήταν πολύ πιο απλά. Νιώθαμε πολλά περισσότερα πράγματα και δε φοβόμασταν να τα εκφράσουμε. Υπήρχε ακόμα το αίσθημα της προσμονής, της υπομονής και της κατανόησης. Εκεί θέλω να ζήσω στο όνειρο αυτό. Εκεί που όλα θα είναι ξανά όπως παλιά.

Όπως παλιά. Που λαμβάναμε και δίναμε αγάπη χωρίς όρους. Αληθινή αγάπη. Χωρίς συμβιβασμούς, χωρίς όρια. Που η σκέψη παρέμενε καθαρή όπως το νερό και η δυσπιστία ήταν μια άγνωστη λέξη. Το ταξίδι προς το μέλλον φάνταζε σαν μια θαυμαστή μακρινή περιπετεια τότε. Και πολλά αγαπημένα πρόσωπα βρίσκονταν ακόμα μαζί μας. Δεν είχε προλάβει ακόμα η ζωή να επιβάλλει τους ψυχρούς της κανόνες και να τους πάρει μακριά μας, είτε προσωρινά, είτε για πάντα.

Στο όνειρό μου θέλω να είναι όλα όπως παλιά. Όπως τα θυμάμαι και όπως θέλω να τα θυμάμαι. Ακούγεται ίσως εγωιστικό αλλά δε με νοιάζει. Εγώ έτσι θέλω. Είναι το δικό μου όνειρο, η δική μου εικονική πραγματικότητα και θα τη χτίσω ακριβώς όπως θέλω εγώ και οχι όπως θα μου επιβάλλουν. Όχι αυτή τη φορά. Αυτή τη φορά θα σας νικήσω όλους. Ακόμα και το χρόνο, θα τον κάνω να γυρίσει πίσω και θα ξαναφέρω στη ζωή όλα αυτά που αγάπησα κάποτε. Θα ζωντανέψω ξανά τις όμορφες εικόνες και θα τις κρατήσω κοντά μου σα φυλαχτό. Και όταν ξαναγίνουν όλα όπως παλιά, θα θέλω να ζήσω για πάντα εκεί, μέσα στο όνειρο.

Όπως παλιά. Όπως πολλά χρόνια πριν. Το όνειρο αυτό δε ξεθωριάζει. Δε θα ξεφτίσει ποτέ, ούτε θα ξεχαστεί. Μπορεί να μη μπορώ να ζήσω μέσα του για πάντα αλλά μπορώ να χρησιμοποιήσω την ουσία του σαν πρώτη ύλη για να δημιουργήσω κάποτε τη πραγματικότητα και το κόσμο που ονειρεύομαι. Και θα είναι ακριβώς έτσι.

Όπως παλιά.