Δευτέρα 30 Ιουλίου 2018

Ελεύθερη σκέψη


Μου λένε καθημερινά να σκέφτομαι για τον εαυτό μου. Να σκέφτομαι ελεύθερα και χωρίς περιορισμούς. Να ενεργώ αυθόρμητα και χωρίς πίεση. Να προσπαθήσω να είμαι ο εαυτός μου για τον εαυτό μου και για τους γύρω μου. Αμέσως μετά αναλογίζομαι την τεράστια σημασία αυτών των συμβουλών. Ψυχική υγεία, ισορροπία, ευτυχία. Όλα αυτά μοιάζουν ιδανικά. Οι συμβουλές φαίνονται απλές και εύκολα εφαρμόσιμες. Όταν όμως έρχεται η στιγμή της πρακτικής εφαρμογής τους, τότε συνειδητοποιώ ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά όσο φαίνονται. Γιατί μπορεί να θέλω να αλλάξω χαρακτήρα με όλη μου την ψυχή, μπορεί να θέλω όσο τίποτε άλλο να δώσω λίγο προτεραιότητα στον εαυτό μου, μπορεί να θέλω να αφήσω πίσω μου τη γνώμη του ενός και του άλλου όταν κάτι αφορά αποκλειστικά και μόνο εμένα, αλλά μου είναι τελικά πολύ δύσκολο. Γιατί όμως; Μήπως τελικά δεν θέλω;

Ίσως να μην είμαι ακόμα έτοιμος.

Ο καθένας από εμάς πλάθεται σύμφωνα με το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνει. Οι ηθικές αρχές που περνάνε μέσα από την οικογένεια, η αλληλεπίδραση με φίλους όσο ενηλικιωνόμαστε, οι καλές και οι κακές στιγμές, όλα αυτά πλάθουν ένα χαρακτήρα μοναδικό που από τα χρόνια της εφηβείας ακόμα λαμβάνει ως δεδομένα τις συναισθηματικές γραμμές που χαράσσουν τα βιώματα στο υποσυνείδητο και πολύ δύσκολα μπορεί μετά να ξεφύγει από αυτά. Κάποιος που έμαθε μέσα από τα βιώματα του να αμύνεται θα παραμείνει έτσι. Το ίδιο και κάποιος που έμαθε να είναι ευαίσθητος. Το ίδιο και κάποιος που έμαθε να μένει αμέτοχος μπροστά σε ότι συμβαίνει γύρω του και να προσπερνάει τα πάντα. Ο φοβισμένος, ο ρομαντικός, ο τολμηρός και τόσα άλλα μοντέλα ανθρώπων που πλάθονται μέσα από ένα κυκεώνα εμπειριών πολύ δύσκολα μπορούν τελικά να απαρνηθούν αυτό που είναι και να προσποιηθούν ότι είναι κάτι άλλο. 

Ίσως όμως τελικά να μη μιλάμε για προσποίηση αλλά για εξέλιξη. Η ζωή πάντα πρέπει να εξελίσσεται, όπως και εμείς οι ίδιοι. Ίσως αν συνειδητοποιήσουμε πραγματικά το ποιοι είμαστε να μπορέσουμε να χρησιμοποιήσουμε αυτές τις αλήθειες για να βελτιώσουμε τον εαυτό μας. Να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι, να εξελίξουμε το χαρακτήρα μας καίγοντας τα ελαττώματα μας και οτιδήποτε θεωρούμε ότι μας κρατάει δέσμιους μέσα στο χάος της ίδιας μας της ψυχοσύνθεσης. Οι εμπειρίες που λαμβάνουμε μετά την εφηβεία μας ως ώριμοι άνθρωποι πια, θα πρέπει πάντοτε να αποτελούν μέτρο σύγκρισης με τα παλιότερα σημεία αναφοράς που μας σημάδεψαν κάποτε ώστε να μπορέσουμε να δούμε με καθαρά μάτια το μέλλον που μας περιμένει. Και αυτό μπορεί να γίνει μόνο με ελεύθερη σκέψη και αυτοεκτίμηση, μακριά από φοβίες, αμφιβολίες και στεγανά που αποτελούν τροχοπέδη στην προσωπική μας εξέλιξη.

Ίσως τελικά να είμαι έτοιμος. Ίσως απλά να φοβάμαι να κάνω το επόμενο βήμα για τον εαυτό μου. Ίσως να φοβάμαι να εξελιχθώ για να μην καταλήξω κάτι διαφορετικό από αυτό που είμαι. Ίσως τελικά αυτό να είναι ακριβώς αυτό που χρειάζομαι. Κοίτα να δεις…δεν το είχα σκεφτεί ποτέ έτσι.

Ίσως τελικά να ήρθε η ώρα.

Παρασκευή 29 Ιουνίου 2018

Η δικιά σου αλήθεια


Σήμερα είναι μια ζεστή μέρα του καλοκαιριού. Η ώρα είναι περασμένη. Έξω από το παράθυρο φαίνονται τα αχνά φώτα της πόλης. Η βοή των διερχομένων αυτοκινήτων σπάει τη σιωπή. Είναι ώρα για χαλάρωση και ξεκούραση. Είναι ώρα να αναλογιστούμε τι ζήσαμε σήμερα, τι ζούμε αυτή τη στιγμή, τι μας έφερε ως εδώ.

Είναι ώρα να ανακαλύψουμε τον εαυτό μας.

Χαλαρώνω και προσπαθώ να συγκεντρωθώ στις σκέψεις. Οι σκέψεις γίνονται συναισθήματα. Θετικά, αρνητικά, όλα μαζί. Στη δύση της ημέρας είναι δύσκολο να ξεκαθαρίσεις τι αισθάνεσαι. Συνήθως αισθάνεσαι μπερδεμένος, τρομοκρατημένος ίσως από τις απότομες εναλλαγές διαθέσεων της καθημερινότητας. Δουλειά, σπίτι, δρόμος. Η ζωή είναι ένα τεράστιο καραβάνι συναισθημάτων τα οποία μας διαπερνούν κάθε στιγμή με τέτοια ορμή που εν τέλει μας είναι δύσκολο να τα διαχωρίσουμε. Από ψηλά πέφτουμε στα χαμηλά. Από το κρύο πάμε στη ζέστη. Από τη λύπη στη χαρά, από το γέλιο στο δάκρυ. Και ούτω καθ’εξής.

Οι σκέψεις σιγά σιγά ξεκαθαρίζουν. Τα συναισθήματα αρχίζουν σιγά σιγά να διαχωρίζονται. Αρχίζω και αναλογίζομαι την πορεία της μέρας και αργά αλλά σταθερά βγαίνουν τα πρώτα συμπεράσματα. Συμπεράσματα για τους ανθρώπους με τους οποίους ήρθα σε επαφή, με τις καταστάσεις με τις οποίες ήρθα αντιμέτωπος μέσα από την παράλογη λογική της δουλειάς και του σύγχρονου τρόπου ζωής, ακόμα και για τις διαπροσωπικές σχέσεις. Και τότε αρχίζω σιγά σιγά να επικρίνω τις επιλογές που έκανα ή να μετανιώνω για αυτές. Όλα είναι μέσα στο παιχνίδι. Η ζωή δεν έχει τρόπο να σου πει ότι αυτό που πας να κάνεις είναι σωστό ή λάθος. Η ζωή είναι ένα αέναο μονοπάτι το οποίο πρέπει να διαβείς ολόκληρο για να αρχίσεις να το αποκωδικοποιείς. Εδώ δεν έχει σύντομους δρόμους ή παρακάμψεις. Οι επιλογές σου σε ορίζουν. Στο τέλος της μέρας λοιπόν δεν έχει σημασία  τι επιλέγεις να κάνεις ή πως επιλέγεις να φερθείς ή να αντιδράσεις. Αυτό που έχει σημασία είναι να είσαι σίγουρος για ποιο λόγο έκανες ότι έκανες. Μόνο έτσι θα είσαι αληθινός απέναντι στον εαυτό σου και τους γύρω σου. Το λάθος είναι ανθρώπινο και έχει και αυτό τη δική του αξία. Δεν έχει λοιπόν σημασία να προσπαθείς να το αποφύγεις. Κάνε τις επιλογές σου, κάνε τα λάθη σου, νιώσε άνθρωπος. Και σιγά σιγά το πολύπλοκο μονοπάτι της ζωής θα αρχίσει να ξεκαθαρίζει.

Οι σκέψεις διαλύονται και επανέρχομαι στην πραγματικότητα. Ξανακοιτάω έξω από το παράθυρο. Η κούραση σιγά σιγά αρχίζει να φεύγει. Οι αμφιβολίες επίσης. Η μέρα τελείωσε και αύριο θα είναι μια καινούργια αρχή. Μια αρχή με τα δικά της λάθη, τις δικές τις επιλογές και τα δικά της συμπεράσματα. Μια σκέψη παραμένει μόνο.

Ποιος είμαι; Τι με έφερε ως εδώ;

Κοιτάω δίπλα μου. Τώρα πια είμαι σίγουρος και για τα δύο.

Τι είδα; Ότι θα δεις κι εσύ κοιτώντας δίπλα σου με ανοιχτά μάτια και μυαλό. Τη δικιά σου αλήθεια. Το δικό σου λόγο που αξίζει να αγωνίζεσαι.

Το δικό σου λόγο που αξίζει να προσπαθείς καθημερινά να είσαι άνθρωπος.

Τετάρτη 30 Μαΐου 2018

Ο δικός σου δρόμος


Δεν υπάρχει σωστός και λάθος δρόμος. Υπάρχουν μόνο επιλογές, οι οποίες καθορίζουν την έννοια του ‘σωστού’ και του ‘λάθους’ με εντελώς υποκειμενικά κριτήρια. Ο καθένας από εμάς ζει τη δική του ζωή, με τα δικά του δεδομένα, τις δικές του ανησυχίες και τους δικούς του στόχους. Πορευόμαστε έτσι μέχρι να πετύχουμε το στόχο μας, μόνο και μόνο για να θέσουμε νέους. Αυτό είναι η ζωή και η ομορφιά της.

Ο κάθε άνθρωπος, από την αρχή της ζωής του δημιουργεί μια εντελώς δική του ψυχοσύνθεση με βάση τις εμπειρίες του, τον τρόπο που μεγάλωσε, την οικογένεια του, τους φίλους του, ακόμα και από το τι είχε σαν δεδομένο ή τι του έλειψε. Η ψυχή είναι σαν δακτυλικό αποτύπωμα. Είναι μοναδική και δε μπορεί κανένας να την αντιγράψει. Με αυτά τα δεδομένα λοιπόν, τα κριτήρια του καθενός μας σχετικά με τους στόχους μας, τις επιθυμίες μας, όπως και το πως θέλουμε η ζωή μας να καταλήξει είναι εντελώς υποκειμενικά. Όποιος λοιπόν κατανοήσει ότι ο μόνος κριτής του εαυτού μας είναι και πάλι ο ίδιος μας ο εαυτός, τότε έχει κάνει ένα σημαντικό βήμα προς την ευτυχία και την απόλυτη πνευματική ελευθερία. 

Δυστυχώς όμως, συνήθως ο κανόνας είναι εντελώς ο αντίθετος. Οι άνθρωποι έχουν την τάση να επηρεάζονται από τον κοινωνικό τους περίγυρο χωρίς να κατανοούν ότι η γνώμη του καθένα σχετικά με τις προσωπικές μας επιλογές αφενός δεν τους αφορά και αφετέρου προέρχεται από μια ψυχοσύνθεση εντελώς διαφορετική από τη δική τους. Κι όμως, λόγω ανασφαλειών ή αδύναμου χαρακτήρα, η επιρροή επέρχεται αβίαστα, ωθώντας μας πολλές φορές σε λάθος επιλογές, τη σημασία των οποίων συνειδητοποιούμε πολύ, μα πολύ αργότερα. Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει ανθρώπους μεγάλης ηλικίας να παραδέχονται ότι επηρεάστηκαν από εξωγενείς παράγοντες και εν τέλει κατέληξαν σε έναν εντελώς διαφορετικό δρόμο από αυτόν που τους έλεγε η καρδιά τους; Δυστυχώς όμως, η σοφία έρχεται στη δύση της ζωής, όπου το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να αναπολείς και εύχεσαι να μπορούσες να γυρίσεις πίσω το χρόνο, τότε που μπορούσες πραγματικά να αλλάξεις το μέλλον σου επειδή το κρατούσες τα χέρια σου. Αλλά ακόμα και να συνειδητοποιήσουμε σχετικά νωρίς τα αυτονόητα, πολλές φορές η ίδια μας η υπερηφάνεια δε μας αφήνει να παραδεχτούμε ούτε στον εαυτό μας ότι έπρεπε να ακούσουμε τη δική μας φωνή και μόνο. Και έτσι, πολύ απλά, συνεχίζουμε δυστυχισμένοι να περπατάμε στον ίδιο αέναο δρόμο από φόβο να μην ‘κακοχαρακτηριστούμε’. Από ποιόν; Και γιατί μας νοιάζει τόσο πολύ;

Ο μοναδικός σωστός δρόμος είναι ο δρόμος της καρδιάς. Σίγουρα και η λογική έχει και πρέπει να έχει βάρος στις τελικές μας αποφάσεις, αλλά και πάλι η ζωή είναι πολύ μικρή για να αποφύγουμε να πάρουμε ρίσκα. Ακόμα και να αποτύχουμε, τουλάχιστον θα έχουμε καθαρή τη συνείδηση μας επειδή θα ξέρουμε πως δεν απογοητεύσαμε τον εαυτό μας. Το θέλαμε, προσπαθήσαμε. Το αποτέλεσμα δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Σημασία έχει το ότι είχαμε το θάρρος της γνώμης μας και συνειδητοποιήσαμε την αξία της προσωπικής επιλογής. Η αποτυχία είναι μέρος της ζωής και έχει και αυτή τη δικιά της αξία.

Ο μόνος άνθρωπος που θα είναι πάντα δίπλα μας χωρίς να φύγει ποτέ μακριά είναι ο ίδιος ο εαυτός μας. Ας μάθουμε να τον ακούμε και να τον εμπιστευόμαστε.

 Μόνο τότε θα είμαστε πραγματικά ελεύθεροι.

Δευτέρα 30 Απριλίου 2018

Λάθη


Από μικροί διδασκόμαστε να είμαστε τέλειοι. Να είμαστε αλάνθαστοι. Από την πρώτη διαπαιδαγώγηση που δεχόμαστε σε προσχολική ηλικία από τους γονείς και τους κηδεμόνες μας, μέχρι τη στιγμή που θα βγούμε έξω στην κοινωνία στηριζόμενοι στις δικές μας δυνάμεις, εκπαιδευόμαστε συνειδητά και ασυνείδητα στην αποφυγή λαθών. Αυτό βέβαια δεν είναι απόλυτα κακό καθώς ο κοινωνικός μας περίγυρος που πραγματικά νοιάζεται για εμάς και για την πορεία μας στο δύσκολο δρόμο της ζωής, προσπαθεί απλά να μας προειδοποιήσει και να μας προστατέψει. Είναι όμως πραγματικά έτσι; Είναι τα λάθη τόσο ‘κακά’; Τι πραγματικά ισχύει;

‘Πρέπει να πέσεις πολλές φορές κάτω για να μάθεις να σηκώνεσαι.’

Υπάρχουν πολλές παλιές και σοφές παροιμίες που όχι μόνο δεν προσπαθούν να μας αποτρέψουν από το να κάνουμε λάθη, αλλά κατά κάποιο τρόπο μας ‘ωθούν’ σε αυτά. Ο λόγος είναι πολύ απλός. Η ζωή είναι τόσο πολύπλοκη και χαώδης που δεν είναι δυνατόν κάποιος να είναι αλάνθαστος. Τα λάθη δημιουργούν τους ανθρώπους οι οποίοι από την ίδια τους τη φύση είναι ατελείς. Δεν υπάρχει τίποτα το τέλειο ακόμα και στην ίδια τη φύση. Η μη τελειότητα οδηγεί σε μια συνεχή προσπάθεια βελτίωσης, σε έναν αγώνα που δεν τελειώνει ποτέ γιατί απλούστατα η τελειότητα είναι κάτι ουτοπικό. Τα λάθη είναι μέρος του ίδιου αγώνα, λειτουργώντας σαν δάσκαλος. Κάποιος που έκανε κάποτε ένα μεγάλο λάθος, είναι σίγουρο ότι δεν θα το επαναλάβει ποτέ. Γιατί πλέον έμαθε και ξέρει πώς να αντιμετωπίσει μια παρόμοια κατάσταση. Πλέον φοβάται λιγότερο για την πιθανότητα ενός ακόμα λάθους γιατί ξέρει πως θα προφυλαχθεί. Και ξέρει πως ακόμα και άθελα του να υποπέσει σε ένα ακόμα σφάλμα, θα σηκωθεί πολύ γρηγορότερα και πολύ πιο σίγουρα, έχοντας προσθέσει ένα ακόμα βέλος στη φαρέτρα των εμπειριών του. Θα σηκωθεί σοφότερος, γνωρίζοντας πως την επόμενη φορά θα πέσει πολύ δυσκολότερα. Και όλα αυτά από τα λάθη, που στην αρχή της διαδρομής του στη ζωή τα φοβόταν.

Μας μάθανε λοιπόν από μικρούς να φοβόμαστε τα λάθη και κατ’επέκταση την ίδια τη ζωή. Μας μάθανε να προχωράμε φοβισμένοι σε αέναους κύκλους από φόβο να μη σκοντάψουμε. Μας συμβούλεψαν από νωρίς να αποφύγουμε να γνωρίσουμε το πραγματικό πρόσωπο της ζωής και της κοινωνίας, μόνο και μόνο για να το ανακαλύψουμε αργότερα, έντρομοι και χωρίς γνώση του πώς να το αντιμετωπίσουμε. Μας εκπαίδευσαν να είμαστε τέλειοι σε έναν κόσμο που μόνο τέλειος δεν είναι. Να αποφεύγουμε τη βροχή για να μη βραχούμε. Τον έρωτα για να μην απογοητευτούμε. Τη φιλία για να μην πληγωθούμε. Και τελικά, το μόνο που κατάφεραν είναι να μας διδάξουν πώς να μη ζούμε και πώς να μην απολαμβάνουμε τη ζωή, καλλιεργώντας μας ένα μόνιμο φόβο και μια αμφισβήτηση για τα πάντα.

Ένα μόνιμο φόβο για το πιο ανθρώπινο χαρακτηριστικό, το δικαίωμα του λάθους.

Κάντε λάθη, μάθετε, πειραματιστείτε. Ζήστε ελεύθερα. Μετρήστε σωστά τα βήματα σας και αν είστε σίγουροι για το βήμα σας μην ακούτε κανέναν παρά μόνο τον εαυτό σας. Η ζωή συγχωρεί τα λάθη και αυτούς που τα κάνουν, διδάσκοντας τους πως η κάθε μας πράξη έχει τη δική της μικρή αξία. Το ‘τέλειο’ δεν υπάρχει πουθενά και δεν χαρίζεται.

Υπάρχει μόνο ο δρόμος προς αυτό.

Σάββατο 31 Μαρτίου 2018

Φαντασία


Περπατάω όπως κάθε μέρα στο κέντρο της πόλης. Γύρω μου παρατηρώ τις γνώριμες, άχρωμες και άσχημες μορφές των ανθρώπων που πηγαίνουν στις δουλειές τους. Βαθιά από μέσα τους αναβλύζει η δυστυχία και το αίσθημα της μη ολοκλήρωσης. Κάτι τους λείπει. Κάτι καίει μέσα τους και σιγά σιγά τους αναλώνει. Τους παρατηρώ προσεκτικά. Βλέπω καπνό να βγαίνει από μέσα τους. Αλήθεια, τον βλέπω. Η φωτιά που καίει μέσα τους τους κατατρώει. Μα κανείς δε βλέπει τη φωτιά και τον καπνό; Γιατί κανείς δεν προσπαθεί να τη σβήσει;

Κοιτάω τριγύρω. Η φωτιά παίρνει διαστάσεις και καίει τα πάντα γύρω τους. Συνειδητοποιώ ξαφνικά έντρομος ότι η φωτιά υπήρχε πάντα, απλά είναι αόρατη. Θεριεύει μέρα με τη μέρα παίρνοντας γιγαντιαίες διαστάσεις. Καίει τους ανθρώπους, τα αυτοκίνητα, την πόλη. Αυτή είναι η φωτιά της απογοήτευσης, της δυστυχίας, που οι άνθρωποι άθελα τους ταΐζουν και γιγαντώνουν.

Μα γιατί κανένας δε τη βλέπει; Γιατί κανένας δεν κάνει κάτι;

Ένα απαλό σπρώξιμο ενός περαστικού με επαναφέρει στην πραγματικότητα. Οι θλιμμένες μορφές είναι ακόμα εκεί. Η φωτιά επίσης. Δεν τη βλέπω πια αλλά τώρα το ξέρω. Όλο αυτό δεν ήταν απλά στη φαντασία μου. 

Προχωρώντας παρακάτω βλέπω έναν άστεγο ξαπλωμένο στο πεζοδρόμιο. Τον παρατηρώ για λίγη ώρα. Θύμα του σύγχρονου τρόπου ζωής, έρμαιο της μοίρας. Δεν αξίζει σε κανέναν τέτοια τύχη, ότι και να έκανε στη ζωή του. Η φωτιά εμφανίζεται ξανά και καίει και αυτόν, ίσως περισσότερο από τους υπόλοιπους. Κανείς δε νοιάζεται όμως. Προσπαθώ να κάνω μια θετική σκέψη. Μέσα σε δευτερόλεπτα, ο άστεγος έχει αποκτήσει καθαρά ρούχα και ετοιμάζεται να μπει στο σπίτι του. Εκεί τον περιμένει μια οικογένεια κι ένα πιάτο ζεστό φαγητό. Δε ζητάει κάτι άλλο από τη ζωή. Άλλωστε αυτό δεν είναι η ευτυχία; Η εικόνα αυτή ζωντανεύει όλο και περισσότερο και αισθάνομαι σιγά σιγά την ψυχή μου να ελαφραίνει. Για κάποια κλάσματα του δευτερολέπτου αισθάνομαι την ελπίδα για ένα καλύτερο κόσμο να με γεμίζει. Ξαφνικά ένα κορνάρισμα αυτοκινήτου με επαναφέρει ξανά στην κρύα πραγματικότητα. Το σπίτι και το ζεστό φαγητό έχουν εξαφανιστεί και ο άστεγος παραμένει ξαπλωμένος στην άκρη του πεζοδρομίου.  

Όλα ήταν στη φαντασία μου. Αυτή τη φορά είμαι σίγουρος. Αυτό που δεν είμαι σίγουρος είναι για ποιο λόγο η φαντασία μου λειτουργεί έτσι. Είναι θέμα ευαισθησίας; Ιδιοσυγκρασίας; Μήπως υποσυνείδητου; Ή μήπως το σύμπαν, στο οποίο τόσο εκτενώς έχουμε αναφερθεί στο παρελθόν, προσπαθεί να μου δείξει κάτι το οποίο πρέπει με κάποιο τρόπο να αποκωδικοποιήσω; Είδα με τη φαντασία μου την πραγματική υπόσταση του παρόντος. Είδα επίσης τι θα μπορούσε να συμβεί στο μέλλον αν ο κόσμος μας ήταν λιγότερο σκληρός και περισσότερο δίκαιος. Το παρελθόν βρίσκεται εκεί για να μας διδάσκει από τα λάθη μας, αλλά παρ’όλα αυτά είμαστε ανεπίδεκτοι μαθήσεως. Έμαθα σημαντικές αλήθειες και θα προσπαθήσω να τις χρησιμοποιήσω με το σωστό τρόπο. 

Σήμερα το βράδυ θα κλείσω τα μάτια και θα χρωματίσω τον κόσμο με τη φαντασία μου έτσι όπως εγώ επιθυμώ. Θα ταξιδέψω σε άγνωστους προορισμούς. Θα ονειρευτώ. Θα φέρω την ελπίδα σε μένα για να μπορέσω να την δώσω και στους άλλους. Θα πιστέψω ξανά στους ανθρώπους και θα προσπαθήσω να τους φέρω πιο κοντά. 

Και όταν ανοίξω τα μάτια ποιος ξέρει…ίσως έχω γίνει καλύτερος άνθρωπος....ίσως έχω μάθει ακόμα και να πετάω.