Τρίτη 24 Μαΐου 2016

Η τέχνη του να δίνεις



Οι ηθικές αξίες που λαμβάνει ένας άνθρωπος σαν εφόδιο για την πορεία του στη ζωή είναι αυτές που τελικά τον διαμορφώνουν και ορίζουν σε μεγάλο βαθμό τις επιλογές του και τις πράξεις του. Το ήθος ως έννοια τείνει να εξαφανιστεί εντελώς από την εποχή μας. Πολλοί μάλιστα αγνοούν ακόμα και την ετυμολογία της λέξης. Μονάχα ο θεσμός της οικογένειας μαζί με κάποιες προσωπικές εμπειρίες μπορεί να μεταδώσει στον άνθρωπο αυτό το χαρακτηριστικό, ως προέκταση του χαρακτήρα του.

Το ήθος σε ωθεί να σκέφτεσαι σφαιρικά και όχι τετράγωνα. Σε βοηθάει να βλέπεις τη μεγάλη εικόνα γύρω σου και όχι μόνο το δρόμο μπροστά σου. Σε προβληματίζει, σε βάζει σε διλήμματα, σε ταλαιπωρεί. Σε καθοδηγεί, σου μαθαίνει τον εαυτό σου. Και εν τέλει, σου δείχνει το δρόμο.

Ο δρόμος του ήθους είναι ένας δρόμος που αν τον περπατήσεις σωστά θα σε οδηγήσει στη λύτρωση. Γιατί ο άνθρωπος με ηθικές αξίες γνωρίζει τον εαυτό του όπως και τις επιπτώσεις των πράξεων του στον ίδιο και στους γύρω του. Ο άνθρωπος με ήθος ξέρει να αγαπάει, να συγχωρεί, να διαχωρίζει καταστάσεις και ανθρώπους. Τα έχει βρει με τον εαυτό του άρα και με τους γύρω του. Και πάνω από όλα ξέρει να δίνει χωρίς να περιμένει αντάλλαγμα. Είτε υλικά, είτε πνευματικά αγαθά. Ξέρει να δίνει εκεί που πρέπει μόνο και μόνο για να νιώσει αυτός καλά, επειδή ξέρει πως η πράξη του θα δώσει χαρά. Και αυτό από μόνο του είναι μια πολύ μεγάλη τέχνη που κανένας δε μπορεί να σου μεταδώσει πλήρως. Το ήθος σε οδηγεί εκεί. Οι αρχές και οι αξίες. Και κάποια στιγμή το νιώθεις. Η ικανοποίηση του να δίνεις οδηγεί στην ολοκλήρωση.

Δεν είπε κανένας να δίνεις χωρίς να περιμένεις απολύτως τίποτα πίσω. Άλλωστε αυτό αποτελεί θεμελιώδη συμπαντικό κανόνα. Το να δίνεις όμως επειδή το λέει η καρδιά σου, αυθόρμητα και χωρίς ενοχές σημαίνει εσωτερική ελευθερία. Σημαίνει ότι πορεύεσαι αρμονικά με τον εαυτό σου. Και όταν κάποια στιγμή όλο αυτό θα γυρίσει πίσω σε σενα, τότε η ικανοποίηση θα είναι διπλή. Γιατί θα θυμάσαι ότι δεν πούλησες ποτέ τον εαυτό σου και τις αρχές σου για κανενός είδους εγωισμό. Και θα ξέρεις πως ότι κέρδισες το κατάφερες απλά και μόνο με τη δύναμη της ψυχής σου.

Πρέπει να μάθεις να δίνεις για να πάρεις. Δε μπορεί να θες όλο τον κόσμο στα πόδια σου χωρίς να δώσεις κάτι πίσω σε αυτόν. Στο τέλος θα μείνεις μόνος σου μαζί με τον εγωισμό σου. Και το μόνο που θα καταφέρεις θα είναι να δηλητηριάζεις τον εαυτό σου με ανάλογες εγωιστικές σκέψεις. Θυμήσου όμως ότι κανένας δε σου χρωστάει απολύτως τίποτα. Βρες λοιπόν ένα τρόπο να πάρεις πίσω αυτά που πιστεύεις ότι δικαιούσαι χωρίς να κλέψεις τίποτα από κανέναν. Απέκτησε ηθικές αξίες, ζύγισε τις καταστάσεις, γνώρισε τους ανθρώπους γύρω σου. Και μετά δώσε στον καθένα αυτό ακριβώς που του αξίζει.  Ακριβώς εκείνη τη στιγμή θα έχεις δώσει και σε εσένα κάτι ανάλογο. Και μη βιάζεσαι. Όλα θα έρθουν στην ώρα τους.

Απλά θυμήσου αυτόν τον απλό κανόνα.

Δώσε για να πάρεις.

Κυριακή 24 Απριλίου 2016

Αλλαγές



Άλλη μια μέρα ξεκινάει. Άλλη μια σταγόνα στον μεγάλο ωκεανό του χρόνου. Και μαζί της έρχεται για να προστεθεί στην πλάτη μας άλλη μια συλλογή εμπειριών. Μόνο που αυτή η νέα μέρα δεν είναι ίδια με την προηγούμενη. Ούτε το αύριο θα είναι το ίδιο με το σήμερα. Και μόλις πρόσφατα συνειδητοποίησα το γιατί.

Πλέον είμαι σοφότερος. Είμαι πιο συνειδητοποιημένος. Έχω πλέον τη δυνατότητα να κατανοώ τις αλλαγές στη ζωή την ώρα που αυτές συμβαίνουν. Μπορώ να κατανοήσω το λόγο για τον οποίο κάποιοι κύκλοι κλείνουν και κάποιοι νέοι ανοίγουν. Αυτό που δυσκολεύομαι ακόμα να αποδεχτώ πλήρως είναι το λόγο που αυτές συμβαίνουν. Κι όμως, η απάντηση πηγάζει από την απλή λογική.

Τα πάντα είναι ένας κύκλος με αρχή και τέλος. Συνήθως όμως έχουμε την τάση ως άνθρωποι να εστιάζουμε μόνο σε αυτά τα δύο σημεία σε όποια κατάσταση τυχαίνει να αντιμετωπίζουμε. Αυτό μας κάνει αφελείς, καθώς χάνουμε την ουσία της ζωής την ώρα που αυτή περνάει μπροστά από τα μάτια μας. Η μη αποδοχή της μετάβασης ενός σταδίου της ζωής στο επόμενο δείχνει κλειστό μυαλό και εγωισμό. Είτε το θέλουμε είτε όχι είμαστε υποχρεωμένοι να υπακούμε στην προσταγή της φύσης και του σύμπαντος. Το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αντιμετωπίζουμε κάθε νέα κατάσταση με αισιοδοξία και να υποδεχόμαστε τις αλλαγές με θετική διάθεση, άσχετα αν αυτές είναι καλές ή κακές. Το μέλλον βρίσκεται μπροστά και θα είναι ευοίωνο μόνο αν εμείς το πιστέψουμε. Αλλιώς θα καταλήξουμε να θρηνούμε για χρόνια μια κατάσταση που μέχρι πρότινος θεωρούσαμε δεδομένη, μόνο και μόνο για να συνειδητοποιήσουμε εκ των υστέρων ότι τίποτα στη ζωή δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο.

Τα συνειδητοποίησα όλα αυτά παρατηρώντας τους ανθρώπους τριγύρω μου. Έψαξα επίσης να βρω τι είναι σημαντικό για μένα και τι όχι. Έψαξα να βρω τι είναι αυτό που πραγματικά μας ενοχλεί, όπως και τι είναι αυτό που πραγματικά μας κάνει ευτυχισμένους. Φυσικά οι απαντήσεις είναι υποκειμενικές για τον καθένα από εμάς. Συνήθως όμως αφήνουμε την ίδια τη ζωή να μας προσπερνάει, αντιμετωπίζοντας την κάθε μέρα που περνάει σαν μάστιγα και όχι σαν ένα πολύτιμο δώρο. Αντιμετωπίζουμε το χρόνο χωρίς σεβασμό. Τον ξοδεύουμε αλόγιστα, χωρίς καμία αίσθηση του μέτρου. Ο χρόνος όμως δεν χαρίζεται σε κανέναν. Έρχεται κάποια στιγμή στη ζωή που παίρνει και αυτός την εκδίκηση του. Και τότε συνήθως είναι πολύ αργά.

Η ζωή είναι μια μεγάλη αλλαγή. Καλή ή κακή δεν έχει καμία σημασία. Άλλωστε δεν έχουμε κανένα έλεγχο επάνω στη μοίρα, παρά μόνο στις επιλογές μας. Είναι στο χέρι μας αν θα ζούμε την κάθε μέρα απορροφώντας κάθε δευτερόλεπτο ή αν θα εστιάσουμε μόνο εκεί που εμείς επιθυμούμε χάνοντας την ουσία και εν τέλει τη ζωή. Δεν χρειάζεται να περάσουμε το σημείο χωρίς επιστροφή για να συνειδητοποιήσουμε τα παραπάνω.

Ο χρόνος δε γυρίζει πίσω. Η ζωή είναι μια μεγάλη αλλαγή. Τα απλά πράγματα είναι τα ομορφότερα.

Ο δρόμος για την ευτυχία είναι μπροστά στα μάτια μας.

Δευτέρα 28 Μαρτίου 2016

Ταξίδι στο σκοτάδι



Αυτή τη στιγμή βρίσκομαι στη μέση του πελάγους. Είναι αργά τη νύχτα. Κρυώνω και φοβάμαι. Ρίχνω μια ματιά έξω από το παράθυρο. Η θάλασσα και ο ουρανός είναι κατασκότεινα. Κατάμαυρα. Απέραντο μαύρο, τόσο που θαρρείς ότι σε έχει φυλακίσει. Αισθάνομαι ότι διασχίζω τον Αχέροντα. Και υπάρχει λόγος γι’αυτό.

Σήμερα θα συναντήσω το χάρο.

Έχουμε ξαναπεί πως στη ζωή συναντάμε το θάνατο με παραπάνω από μια μορφές. Εγώ πρόκειται να τον συναντήσω στην πιο πρωτόλεια, σε μια μορφή που φανερώνει την απαίσια δύναμη του. Ένα αγαπημένο μου πρόσωπο παλεύει με αυτόν αυτή τη στιγμή που πληκτρολογώ. Ξέρω ότι δεν πρόκειται να νικήσει καθώς η μάχη είναι και θα είναι άνιση. Είναι απλά θέμα χρόνου. Κι όμως, είναι τόσο άδικο…

Δεν έχει νόημα να προσπαθώ να βρω ελπίδα σε μια χαμένη μάχη. Σήμερα θα τον συναντήσω κατά πρόσωπο. Φοβάμαι πάρα πολύ. Δεν ξέρω γιατί. Σκέψεις κατατρέχουν το μυαλό μου, εικόνες δημιουργούνται μπροστά στα μάτια μου, ελπίδες εξανεμίζονται. Όσο το σκέφτομαι φοβάμαι ακόμα περισσότερο. Όχι τον θάνατο, δε φοβάμαι αυτόν. Φοβάμαι την επιβολή της δύναμης του επάνω στους ανθρώπους που βιώνουν αυτή την κατάσταση. Φοβάμαι την αντίδραση τους όταν θα συνειδητοποιήσουν ότι η μάχη χάθηκε. Και πάνω από όλα, φοβάμαι να αντικρίσω εκείνα τα μάτια, που όταν κλείσουν δεν θα ξανανοίξουν ποτέ.

Αυτή είναι η ωμή αλήθεια της ζωής πάνω στην οποία δεν έχουμε την παραμικρή ισχύ. Είμαστε απλά μικρές σταγόνες στον απέραντο ωκεανό του χρόνου. Είμαστε χώμα, στάχτη. Και ο φυσικός προορισμός μας είναι πίσω στη γη. Από εκεί ήρθαμε και εκεί θα καταλήξουμε. Πικρή αλήθεια αλλά παραμένει αλήθεια. Και το χειρότερο είναι ότι δεν μπορούμε να κάνουμε απολύτως τίποτα για να το αποτρέψουμε.

Δεν ξέρω αν θα προλάβω να σε δω. Εκείνο που ξέρω είναι πως η ελπίδα δε χάνεται ποτέ. Αυτήν ούτε ο ίδιος ο θάνατος δε μπορεί να τη σκοτώσει. Συνεχίζω να ελπίζω λοιπόν. Συνεχίζω να ελπίζω πως μετά την κόλαση που περνάς θα βρεθείς να αιωρείσαι ανάμεσα στην πιο γαλάζια θάλασσα και τον πιο γαλανό ουρανό, οδεύοντας για τη δική σου γη της επαγγελίας. Συνεχίζω να ελπίζω πως κάποια μέρα θα συναντηθούμε ξανά. Και θα συνεχίσω να πιστεύω ως για την υπόλοιπη ζωή μου θα παραμείνεις δίπλα μου.

Σήμερα θα σε συναντήσω χάρε. Και να σου πω κάτι;

Δεν σε φοβάμαι πια.

Δευτέρα 22 Φεβρουαρίου 2016

Μέσα από διαφορετικά μάτια...



Ο κάθε άνθρωπος ζει στον δικό του κόσμο που δημιουργεί καθημερινά μέσα από την πορεία του στη ζωή. Αυτός ο κόσμος αποτελεί την πραγματικότητα του. Μια πραγματικότητα που έχει πλαστεί αποκλειστικά και μόνο γι’αυτόν μέσα από εμπειρίες, λάθη, έρωτες και επιλογές. Μέσα από πόνο, χαρά, θλίψη και ευτυχία. Αυτή η πραγματικότητα πολλές φορές μας κάνει να βλέπουμε και να κρίνουμε τα πράγματα μέσα από τη σκοπιά της, διαστρεβλώνοντας την αντικειμενική οπτική μας γωνία. Τείνουμε να αναλύουμε και να ζυγίζουμε καταστάσεις με κριτήριο τα δικά μας βιώματα. Και αυτό δεν είναι πάντα απαραίτητα καλό.

Ας δώσουμε μερικά παραδείγματα.

Ένας άνθρωπος που πέρασε εύκολη ζωή δε μπορεί καθόλου εύκολα να δει τον κόσμο μέσα από τα μάτια κάποιου που δυσκολεύτηκε πολύ στη ζωή του. Θα επιζητάει πάντα την άνεση και την ευκολία καθώς στη δική του πραγματικότητα αυτό είναι το πιο σημαντικό πράγμα. Αντίστοιχα, κάποιος που έμαθε να ζει απλά και να είναι ολιγαρκής μαθαίνοντας από μικρή ηλικία να ζει με ότι έχει επιζητάει άλλα πράγματα. Ίσως γι’αυτόν η ευτυχία και η γαλήνη είναι πιο σημαντικά αγαθά από την άνεση και το χρήμα.

Τα πάντα είναι υποκειμενικά. Το βλέπουμε καθημερινά.

Ο καθένας μας επιθυμεί αυτό που έχει στερηθεί και ψάχνει αυτό που έχει μάθει να αναζητά. Η αντικειμενική κρίση μιας κατάστασης που σχετίζεται με κάποιον άλλο άνθρωπο αποτελεί μια ακόμα ουτοπία. Δε μπορεί κανείς να δει τον κόσμο μέσα από τα μάτια κάποιου άλλου γιατί δεν έχει βιώσει τις εμπειρίες του. Δεν έχει δει αυτά που έχει δει αυτός. Δεν έχει ζήσει τη ζωή του. Και δεν μπορείς να κρίνεις, να σχολιάσεις και να βγάλεις συμπεράσματα για μια ζωή που δεν έχεις ζήσει.

Οι άνθρωποι έχουν την τάση να κρίνουν και να κατακρίνουν έχοντας ως σημείο αναφοράς τη δική τους οπτική γωνία. Αυτό συμβαίνει γιατί η φύση του ανθρώπου είναι κατά παράδοση εγωκεντρική. Κρίνουμε ανθρώπους που ούτε γνωρίζουμε καν με αφορμή ένα μικρό τους ατόπημα ή κάποια παραξενιά τους. Ακόμα χειρότερα, κρίνουμε ανθρώπους με βάση το συνολικό έργο της ζωής τους, επειδή θεωρούμε πως αυτό δεν ταιριάζει με τα δικά μας γούστα ή την προσωπική μας ιδιοσυγκρασία. Με το ίδιο πάθος που κρίνουμε όμως, είμαστε έτοιμοι ανα πάσα στιγμή να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας αν βρεθούμε οι ίδιοι θύματα κάποιας κρίσεως. Τότε και μόνο τότε θυμόμαστε οτι δεν γνωρίζουμε τίποτα για τους άλλους. Ότι ο κάθε άνθρωπος ζει σε μια πραγματικότητα διαφορετική από τη δική μας. Το ίδιο κι εμείς.

Όσο απλή φαινομενικά και να είναι η ζωή, τόσο πολύπλοκη είναι στη λειτουργία της. Και όσο μεγαλώνοντας μαθαίνουμε περισσότερα γι’αυτήν τόσο σοφότεροι γινόμαστε. Ό σεβασμός στην προσωπικότητα και τις προσωπικές επιλογές των συνανθρώπων μας είναι μια αρετή που κερδίζεται μέσα από την αλληλεπίδραση με αυτούς.

Και κάποτε φτάνουμε στο σημείο να συνειδητοποιήσουμε ότι είμαστε όλοι τόσο ίδιοι…και όμως, τόσο διαφορετικοί.

Πέμπτη 21 Ιανουαρίου 2016

Πνοή θανάτου



Ο θάνατος έχει πολλές διαφορετικές μορφές. Πολύ περισσότερες από ότι μπορούμε να διανοηθούμε. Πέρα από την κυριολεκτική του σημασία και μορφή, που αφορά το τέλος της γήινης ζωής και πιθανότατα τη μετάβαση σε κάτι άλλο που ποτέ δε θα μάθουμε, έρχεται στη ζωή μας με πολλές διαφορετικές μεταμορφώσεις. Μέσα στις λύπες, την αγωνία και την απόγνωση νιώθουμε τη μορφή του να καταλαμβάνει την ύπαρξη μας καλώντας μας κοντά του. Ορισμένοι τον αποδέχονται ενώ συνεχίζουν να ζουν. Είναι για πάντα καταδικασμένοι να περπατάνε στη γη χωρίς ζωή. Την απώλεσαν. Έχασαν την πίστη τους στον εαυτό τους. Έχασαν το χαμόγελο τους. Έγιναν φίλοι με το θάνατο και πλέον πορεύονται μαζί του.

Πνευματικός και κοινωνικός θάνατος. Η μάστιγα της εποχής μας. Καθημερινά οι άνθρωποι περιφέρονται σαν υπνωτισμένοι στη ζούγκλα της πόλης με προκαθορισμένες πορείες, συγκεκριμένα ωράρια, συγκεκριμένες σκέψεις. Καμία μέρα δεν είναι διαφορετική από τις άλλες εκτός και αν το αποφασίσουν οι ίδιοι. Η δύναμη είναι στο χέρι μας. Πάντα ήταν και πάντα θα είναι, αρκεί να το καταλάβουμε.

Η πνοή του θανάτου δημιουργεί σκιές που στοιχειώνουν. Τις φοβόμαστε και δεν τολμάμε να τις αντιμετωπίσουμε. Προσπαθούμε να τις κάνουμε συμμάχους μας, όχι να τις διώξουμε μακριά. Αρνούμαστε να αντιμετωπίσουμε την όποια νοσηρή κατάσταση μας περιβάλλει κοιτώντας την στα μάτια. Ξεχνάμε τη βασική αρχή της ζωής που λέει ότι μέσα από το θάνατο δημιουργείται πάντα κάτι νέο. Η ιστορία έχει αποδείξει πως πολλοί  άνθρωποι βρήκαν ζωή μέσα από μια εμπειρία θανάτου, είτε υλικού, είτε πνευματικού. Τους άγγιξε ο θάνατος και τον νίκησαν. Έδιωξαν τις σκιές και άδραξαν τη μέρα. Άπαξ και σε αγγίξει ο θάνατος μετά δεν τον φοβάσαι. Αυτός θα σε φοβάται και το ξέρει καλά. Οι σκιές θα ακολουθάνε για πάντα, αλλά ποτέ δε θα σου μπουν εμπόδιο. Και ο δρόμος προς το μέλλον θα φωτίζεται πάντα από το δικό σου φως, καθώς θα ξέρεις πως πλέον δεν έχεις απολύτως τίποτα να φοβηθείς.

Η φυσική κατάληξη του θανάτου στη δύση της ζωής αποτελεί μια νομοτελειακή αρχή της φύσης που δεν είναι δυνατό να παρακαμφθεί, ούτε να αποφευχθεί. Ότι αρχίζει τελειώνει για να ξεκινήσει ξανά από την αρχή. Γιατί λοιπόν να προσκαλούμε και να αποδεχόμαστε το θάνατο (σε οποιαδήποτε μορφή του) ενώ ακόμα είμαστε ζωντανοί; Γιατί να αποδεχόμαστε μια μοίρα που δε μας ταιριάζει; Γιατί να κλείνουμε τα μάτια στο ότι συμβαίνει γύρω μας; Γιατί να μη ζούμε τη ζωή μας στο έπακρο; Γιατί να χάνουμε ώρες, μέρες, χρόνια θρηνώντας για κάτι που ποτέ δε θα γυρίσει πίσω;

Η χειρότερη μορφή θανάτου όμως δεν είναι καμία από αυτές που αναφέραμε παραπάνω. Ο εφιάλτης όλων των ανθρώπων ανεξαιρέτως είναι ο θάνατος της ελπίδας.

Γιατί αν πεθάνει η ελπίδα πεθαίνουν και τα όνειρα. Αν πεθάνουν τα όνειρα πεθαίνει και η ψυχή. Και αν πεθάνει η ψυχή τότε δεν υπάρχει γυρισμός.

Όχι.

Ο θάνατος δεν θα θριαμβεύσει.