Σάββατο 9 Μαρτίου 2013

Η τέχνη των τεχνών



Ακόμα δε ξεκίνησα να γράφω και ήδη τρέμει το χέρι μου. Ρίγη συγκίνησης. Εικόνες, εμπειρίες, συναισθήματα να ρέουν. Κι άλλες εικόνες. Μια ολόκληρη ζωή περνάει ξαφνικά από μπροστά μου. Αρώματα από άλλες εποχές, περασμένες και σκονισμένες αλλά σίγουρα οχι λησμονημένες. Ένα ταξίδι πίσω στο χρόνο μέσα σε μερικά δευτερόλεπτα που μοιάζουν να διαρκούν χρόνια ολόκληρα. Ξαφνικά προσγειώνομαι απότομα πίσω στο παρόν σα να ξύπνησα απότομα. Γυρίζω το βλέμμα μου στο χαρτί και διαβάζω τη μία και μοναδική λέξη που έχω προλάβει να γράψω. ‘Μουσική’.

Έτσι εξηγούνται όλα.

Ξεκινώντας να περιγράφω του τι σημαίνει η μουσική για μένα και τι ρόλο πάιζει (και έχει παίξει) στη ζωή μου, βρίσκω τον εαυτό μου σε πολύ δύσκολη θέση. Τι να περιγράψω; Περιγράφεται ένα συναίσθημα; Περιγράφεται ένα βίωμα; Μια εμπειρία; Ένα κομμάτι του εαυτού σου; Παρ’όλα αυτά θα κάνω μια προσπάθεια.

Η μουσική είναι ένας πιστός φίλος που μιλάει απ’ευθείας στη καρδιά και τη ψυχή. Είναι το μοναδικό στήριγμα σε περιόδους που αισθάνεσαι εγκαταλειμμένος από τους πάντες και τα πάντα. Είναι αυτός ο φίλος που θα απλώσει το χέρι και θα σου μιλήσει με τα λόγια που θέλεις να ακούσεις όποτε τον χρειαστείς. Και αυτό γιατί το κάθε τραγούδι, ο κάθε στίχος, η κάθε μελωδία έχει και αυτό τη δική του ψυχή και τη δική του φωνή. Ναι, είναι αλήθεια. Τα τραγούδια μας μιλάνε, μας συμβουλεύουν, μας στηρίζουν με ένα τρόπο τόσο διαφορετικό στο καθένα μας που οριοθετείται μόνο από τη διάθεση που έχει κανείς να αφήσει τη μουσική να μιλήσει βαθιά μέσα του και να χαθεί μέσα σε ένα κόσμο φτιαγμένο μόνο για αυτόν.

Ασχολούμενος με τη μουσική έμπρακτα για ένα μεγάλο μέρος της ζωής μου και έχοντας δεθεί ψυχικά με αυτή τη μορφή τέχνης τόσο που πλέον να θεωρώ τόσο σημαντική την ύπαρξή της στη καθημερινότητά μου όσο το φαγητό και το νερό, θεωρώ πλέον οτι οι νότες και οι μελωδίες βρίσκονται κρυμμένες βαθιά μέσα στο καθένα από εμάς και απλά δε το γνωρίζουμε. Κάθε τραγούδι γράφεται για ένα συγκεκριμένο λόγο και ουσιαστικά δε ‘γράφεται’ αλλά βρίσκεται από πάντα μέσα μας ψάχνοντας τη κατάλληλη στιγμή ωστε να βγει προς τα έξω και να μείνει αποτυπωμένο για πάντα. Μια διαδικασία που αν το καλοσκεφτείς δε διαφέρει και πολύ από τη διαδικασία της κύησης. Γι’αυτό ακριβώς το λόγο οι συνθέτες θεωρούν τα τραγούδια τους ‘παιδιά’ τους. Γεννιούνται μέσα από μια επίπονη πολλές φορές διαδικασία και η τελική τους μορφή αποτελεί ένα κομμάτι από τους ίδιους. Πάντοτε θεωρούσα τα τραγούδια σαν ‘ξορκισμένα’ προβλήματα, αγωνίες, προβληματισμούς (και οτιδήποτε άλλο επίπονο κουβαλάμε μέσα μας) αποτυπωμένα σε κατάλληλες ακολουθίες από νότες που τα κρατάνε καλά φυλακισμένα μέσα τους καθιστώντας τα πλέον ανίκανα να μας βλάψουν. Η μουσική (όπως και κάθε άλλη μορφή τέχνης) είναι θεραπεία, έιναι έκφραση, είναι ελευθερία.Και είναι ίσως το μοναδικό πράγμα στο κόσμο που απαξ και το δημιουργήσεις μπορείς να το μοιραστείς με όλους αλλά κανένας δε μπορεί να στο κλέψει. Όπως επίσης είναι ίσως η μοναδική μορφή τέχνης που εξιτάρει τη φαντασία και τα συναισθήματα έντονα, δημιουργώντας εικόνες τόσο ζωντανές που είναι δυνατό να συνδεθούν άρρηκτα με συγκεκριμένα βιώματα και περιόδους της ζωής μας.

Για όλους τους παραπάνω λόγους πάντοτε αρνιόμουν να αντιμετωπίσω τη μουσική πιο ΄κλινικά’ και έψαχνα να ανακαλύψω το τι κρύβεται πίσω από κάθε νότα και κάθε στίχο. Αυτό που τελικά βρήκα είναι ένας ολόκληρος νέος κόσμος που είναι δυνατό να επεκταθεί και να χτιστεί σύμφωνα με τα όνειρα και τις επιθυμίες μας και θα βρίσκεται πάντοτε εκεί για εμάς όσο και αν οι συνθήκες της ζωής απογοητεύουν. Επειδή όμως το πολλά λόγια είναι φτώχεια και ήδη έχουμε μακρυγορήσει, ας αφήσουμε το ίδιο το τραγούδι να μας συστηθεί...

‘I was born from the sound of the strings
For someone to give everything
To be a song just for your feelings

Close your eyes and I’ll try to get in
To waken your heart like the spring
And you will see I’ll touch your feelings…’

(Scorpions – Born To Touch Your Feelings)

Παρασκευή 15 Φεβρουαρίου 2013

Να εκτιμάς αυτά που έχεις



Υπάρχουν κάποια συστατικά που συνθέτουν την ανθρώπινη ψυχοσύνθεση τα οποία είναι διαφορετικά για τον καθένα από εμάς. Κι αν δεν είναι τόσο διαφορετικά, τότε έχουν σίγουρα διαφορετική αξία στη συνείδηση του καθένα μας. Αν είχαμε τη διαύγεια και τη διάθεση να κατανοήσουμε και να εκτιμήσουμε ορισμένα πράγματα τη στιγμή που πρέπει, τότε θα είχαμε κάνει ένα μεγάλο βήμα προς την ευτυχία και τη ψυχική ισορροπία. Γιατί όμως δε δείχνουμε ικανοί να επιτύχουμε κάτι τέτοιο; Η απάντηση σε αυτό δε μπορεί να δοθεί σε μια γραμμή κειμένου. Ίσως δε μπορεί να δοθεί και καθόλου.

Για την ακρίβεια, μπορεί να περάσουμε μια ολόκληρη ζωή ψάχνοντας για τη συγκεκριμένη απάντηση.

Παρατηρείται μια γενικότερη έμφυτη τάση στους ανθρώπους στο να μην είναι ποτέ ευχαριστημένοι με αυτά που έχουν στη ζωή τους ψάχνοντας πάντα το κάτι παραπάνω, συνειδητοποιώντας την αξία των πραγμάτων μόνο όταν χάνουν αυτά που μέχρι πρότινος θεωρούσαν δεδομένα. Αξίες και ουσιαστικά πράγματα και καταστάσεις ζωτικής σημασίας όπως υγεία, τύχη, ακόμα και άνθρωποι που μπορούν να εγγυηθούν την ευτυχία μας, βρίσκονται πάντα στο πλευρό μας, περιμένοντας υπομονετικά να συνειδητοποιήσουμε τη σημασία της υπαρξής τους στη ζωή μας ωστε να μπορέσουμε να τα εκτιμήσουμε. Για πόσο όμως θα συμβαίνει αυτό; Ας μιλήσουμε έξω από τα δόντια. Είμαστε αχάριστοι, εγωιστές και αφελείς. Αφήνουμε ανεξέλεγκτη την έπαρση και την αλαζονεία να μας κυριεύσουν, αφήνοντάς μας με την εντύπωση οτι αξίζουμε πάντοτε κάτι παραπάνω από αυτά που ήδη έχουμε. Γινόμαστε κριτές του ίδιου του εαυτού μας διεκδικώντας μονίμως αυτά που δε μπορούμε να αποκτήσουμε τη δεδομένη στιγμή, οδηγούμενοι με αυτό το τρόπο σε μια αέναη μάχη ενάντια στο χρόνο και εν τέλει ενάντια στην ουσία της ζωής. Και τελικά αφήνουμε τη ζωή να μας προσπερνάει και μένουμε μόνοι και κενοί να παραπονιόμαστε οτι ποτέ δε πήραμε αυτό που μας άξιζε. Μήπως όμως όχι απλά το πήραμε αλλά το περιφρονήσαμε και το πετάξαμε; Μήπως ήμασταν αρκετά αλαζόνες ωστε σταθήκαμε παντελώς ανίκανοι να εκτιμήσουμε οτι απλόχερα μας δόθηκε; Και το πιο σημαντικό. Έχουμε αρκετό θάρρος ωστε να παραδεχτούμε τα λάθη μας;

Μια από τις μεγαλύτερες αρετές μιας ανθρώπινης προσωπικότητας είναι η συνειδητοποίηση και η εκτίμηση όσων αναφέρονται παραπάνω. Το να αισθάνεται κάποιος ευγνώμων για ότι του έχει δοθεί είναι ένα μεγάλο δώρο προς τον εαυτό του γιατί έτσι μπορεί να κάνει κάθε δευτερόλεπτο της ζωής του να έχει ιδιαίτερη αξία και χρώμα. Και φυσικά έτσι μπορεί πάντα να συνεχίσει να διεκδικεί και να παλεύει για κάτι καλύτερο και γι’αυτά που επιθυμεί κάποια μέρα να αποκτήσει, αλλά με υγιή και ανώδυνο τρόπο. Δεν είναι λογικό να θέλει κάποιος όλο το κόσμο στα πόδια του μέσα σε μία μέρα. Για να αποκτήσουμε οτι πιστεύουμε οτι αξίζουμε χρειάζεται συνεχής πάλη με τον έξω κόσμο και τους στόχους που έχουμε θέσει αλλά και πίστη στον εαυτό μας και τις ικανότητές του. Μέχρι όμως να φτάσουμε σε αυτό το σημείο ας δώσουμε λίγο περισσότερη αξία στη μέχρι τώρα πορεία μας κάνοντας αποτίμηση και εκτίμηση του τι έχουμε καταφέρει να κατακτήσουμε. Και αν για κάποιους αυτό δεν είναι αρκετό, ας προσπαθήσουν απλά να θυμηθούν που βρίσκονταν και τι είχαν ορισμένα χρόνια πριν.

Που θα βρισκόμαστε άραγε μερικά χρόνια μετα; Θα αναζητάμε ακόμα μονίμως το κάτι παραπάνω αφήνοντας ότι κατακτάμε να μας προσπερνάει ή θα έχουμε μάθει να εκτιμάμε οτι ήδη έχουμε ελπίζοντας για το καλύτερο;

Ποιος ξέρει...

Μπορεί να περάσουμε μια ολόκληρη ζωή ψάχνοντας για τη συγκεκριμένη απάντηση.

Τρίτη 1 Ιανουαρίου 2013

Για πάντα παιδί...



Λένε οτι η ψυχή και το πνεύμα ποτέ δε γερνάνε όσο κι αν παρακμάζει το σώμα με τη πάροδο του χρόνου.

Λένε πως ο άνθρωπος δεν είναι όσων ετών είναι βιολογικά, αλλά όσο αισθάνεται. Με βάση αυτή τη λογική κάποιοι αισθάνονται μικρότεροι και κάποιοι μεγαλύτεροι από όσο είναι πραγματικά. 

Εσύ πόσων ετών αισθάνεσαι οτι είσαι;

Έχει επικρατήσει η πεποίθηση οτι τα στάδια ζωής ενός ανθρώπου οριοθετούνται από την ηλικία του. Αυτή η λανθασμένη άποψη έχει δημιουργήσει μια διαστρεβλωμένη κοινωνική αντίληψη για την έννοια της ωριμότητας, οδηγώντας τους ανθρώπους σε αποστειρωμένες απόψεις και συμπεριφορές, ωθώντας τον έτσι βαθύτερα στη δίνη της άχρωμης καθημερινότητας. Η φράση ‘αυτό δεν είναι για την ηλικία σου’ μπορεί να έχει νόημα όταν απευθύνεται σε ένα μικρό παιδί προκειμένου να το προστατέψει από κάτι που πιθανώς δε γνωρίζει, αλλά όταν απευθύνεται σε κάποιον άνθρωπο μεγαλύτερης ηλικίας λειτουργεί ακριβώς αντίθετα. Είναι σα να του επισημαίνεις οτι η ζωή σιγά σιγά τελειώνει και οτι πρέπει να αφήσει πίσω του για πάντα την αθωότητα, τον αυθορμητισμό, την αγνότητα και τα υπόλοιπα εφόδια με τα οποία ξεκίνησε το ταξίδι της ζωής. Να ξεχάσει τι σημαίνει να ζεις σα να μην υπάρχει αύριο.

Τα παιδικά χρόνια καθώς και οι εμπειρίες που αποκομίζουμε όσο τα ζούμε είναι συνήθως γεμάτα αγνά συναισθήματα και ξεγνοιασιά, τα οποία χάνονται απότομα όταν μεγαλώνουμε και αρχίζουμε να αντιμετωπίζουμε τη ζωή πιο ‘κλινικά’. Ίσως δε χάνονται εντελώς αλλά σίγουρα καταπιέζονται και πνίγονται καθώς δε χωράνε σε μια ‘ώριμη’ και ‘καθωσπρέπει’ κοινωνία με στείρους άγραφους κανόνες γραμμένους από ενήλικους που ξέχασαν εντελώς οτι κάποτε ήταν κι αυτοί παιδιά και που αντίστοιχα απευθύνονται σε ενήλικους που καλούνται να ξεχάσουν και αυτοί τη συγκεκριμένη περίοδο της ζωής τους. Λυπηρό αλλά πέρα για πέρα αληθινό. Πνίγουμε το παιδί που κρύβουμε μέσα μας χωρίς έλεος, χωρίς τύψεις, χωρίς δικαιολογία. Και το μόνο που μένει πίσω είναι θλίψη και κενό.

Αν για μία και μόνο στιγμή ξεχνούσαμε τη βιολογική μας ηλικία και τη σοβαροφάνεια που αυτή μας επιβάλλει και προσπαθούσαμε να επικοινωνήσουμε και να ξυπνήσουμε το παιδί που κρύβεται μέσα μας, η ζωή μας αυτόματα θα αποκτούσε άλλο νόημα και άλλη αξία. Γιατί τότε, χωρίς να το καταλάβουμε, θα είχαμε ανασύρει από το πυθμένα της ψυχής όλα αυτά τα μικρά πράγματα που σιγά σιγά μας έχτισαν σε αυτό που είμαστε σήμερα. Και αν για κάποιους αυτό φαντάζει δύσκολο, έως και ακατόρθωτο, τότε μπορούν να κάνουν κάτι πολύ απλούστερο. Να μιλήσουν με ένα πραγματικό παιδί και να προσπαθήσουν να καταλάβουν τη ψυχή του και να μάθουν από αυτό. Γιατί όση σοφία και εμπειρία αποκομίζουμε σαν άνθρωποι μεγαλώνοντας, η αληθεια είναι πως έχουμε να μάθουμε από τα παιδιά πολύ περισσότερα πράγματα από αυτά που έχουν να μάθουν εκείνα από εμάς, όσο και να μη θέλουμε να το παραδεχτούμε.

Ορισμένοι λόγοι για τους οποίους θα ήθελα να ξαναγίνω παιδί.


  • Για να μπορώ να κάνω όνειρα με φανταχτερά χρώματα και οχι με αποχρώσεις του γκρι.
  • Για να μπορώ να δακρύζω φανερά και οχι κρυφά για οτι με πονάει.
  • Για να επιλέξω να ζήσω τη παιδική ηλικία χωρίς το άγχος του πότε θα μεγαλώσω.
  • Για να βιώσω ξανά την αθωότητα.

Ένας λόγος για τον οποίο θέλω να μείνω μέσα μου για πάντα παιδί.
         
Για να μπορώ πάντοτε και χωρίς τύψεις να είμαι ο εαυτός μου.


Κυριακή 2 Δεκεμβρίου 2012

'Θέλω' και 'Πρέπει'



‘Θέλω’: Η έκφραση της επιθυμίας του να πράξεις κάτι καθαρά για τον εαυτό σου, για να ικανοποιηθείς και να νιώσεις καλά.

‘Πρέπει’: Η υποχρέωση του να πράξεις κάτι όχι γιατί απαραίτητα εσύ το επιθυμείς, αλλά γιατί οφείλεις να το κάνεις, τις περισσότερες φορές ερχόμενος σε αντίθεση με τις επιθυμίες σου και τον ίδιο σου τον εαυτό.

Καλωσήρθατε στον κόσμο του συμβιβασμού.

‘Θέλω’ και ‘πρέπει’. Ή αντίστοιχα ‘δε θέλω’ και ‘δεν πρέπει’. Δύο εκφράσεις που στριφογυρίζουν καθημερινά στο μυαλό μας πολεμώντας η μία την άλλη προκειμένου μία από τις δύο να επικρατήσει. Η μάχη μεταξύ τους εξουθενώνει τη ψυχολογία. Ανάλογα με το ποιά από τις δύο θα καταφέρει να επικρατήσει στο τέλος, οι συνέπειες είναι διαφορετικές. Πάντα όμως θα υπάρχουν συνέπειες.

Χρειάζεται μεγάλη ψυχική δύναμη για να μπορέσεις να κάνεις αυτό που πρέπει, ειδικά αν έρχεται σε αντίθεση με τη προσωπική σου επιθυμία. Για ποιούς λόγους μπορεί κάποιος να καταπιέσει τον εαυτό του και τα συναισθήματά του; Για να μην πληγώσει κάποιον; Για να τον προστατέψει; Μα σε κάθε περίπτωση πληγώνει και αφήνει εκτεθειμένο τον ίδιο του τον εαυτό, εκθέτοντάς τον σε μια κατάσταση που θα μπορούσε να παρομοιαστεί με πνιγμό. Αδιέξοδο. Η επιθυμία παραμένει καλά κρυμμένη μέσα σου μέχρι που μετατρέπεται σε απωθημένο. Τα απωθημένα συγκεντρώνονται όλο και περισσότερο μέχρι που σε πνίγουν. Απόγνωση. Και τότε έρχεται το ξέσπασμα. Επέλεξες κάποτε το ‘πρέπει’. Ξανά και ξανά. Και το ερώτημα παραμένει. Προστάτεψες τους άλλους. Δε τους πλήγωσες. Γιατί όμως το έκανες αυτό στον εαυτό σου; Που είναι όλοι αυτοί τώρα; Που εξαφανίστηκαν; Θλίψη.Ξαφνικά έρχεται η απάντηση. Όλοι αυτοί όταν βρέθηκαν στο ίδιο σταυροδρόμι επέλεξαν το ‘θέλω’ και όχι το ‘πρέπει’. Κάτι που δεν έκανες εσύ. Μήπως έφτασε λοιπόν ο καιρός και για σένα να κάνεις μια διαφορετική επιλογή;

Στον αντίποδα, αντίστοιχη ψυχική δύναμη χρειάζεται και για να γίνει η επιλογή που πραγματικά επιθυμείς. Γιατί σε αυτή τη περίπτωση ο καθένας αντιμετωπίζει άλλου είδους συνέπειες, λόγω της αντίθεσης της επιλογής αυτής με τη ‘κοινή λογική’. Όμως έτσι κάνεις κάτι καθαρά για τον εαυτό σου, κάνεις αυτό που πραγματικά επιθυμείς. Μήπως λοιπόν έτσι το τίμημα είναι μικρότερο; Ίσως ναι, ίσως πάλι οχι. Σε κάθε περίπτωση, το ζύγισμα του ειδικού βάρους της κάθε κατάστασης και η τελική επιλογή είναι στο χέρι του καθενός από εμας. Σε κάθε περίπτωση επιλέγεις κάτι να θυσιάσεις. Για όλα υπάρχει ένα τίμημα. Συμβιβασμός; Σίγουρα αλλά πάντοτε υπάρχει το δικαίωμα της επιλογής.

Καταλήγοντας, θεωρώ πως ο εαυτός μας δεν είναι για πούλημα και οτι που και που χρειάζεται να τον προστατεύουμε κάνοντας τις επιλογές που πραγματικά επιθυμούμε. Φυσικά αυτό δεν είναι πάντα εφικτό και επίσης είναι πολύ εύκολο μέσω αυτής της οδού να καταλήξουμε στο άλλο άκρο, αυτό του εγωισμού. Όμως δε μιλάμε για ακρότητες αλλά για ισορροπία. Και μιλώντας και από προσωπική εμπειρία, είναι πολύ άσχημο να κρατάς πράγματα και συναισθήματα κλειδωμένα μέσα σου, αφήνοντάς τα να σαπίζουν χωρίς να τα μοιράζεσαι με κανένα, μόνο και μόνο επειδή ‘πρέπει’ ή ‘δε πρέπει’. Καιρός να δώσουμε επιτέλους στον εαυτό μας αυτό που του αξίζει και να μην καταπιέζουμε τις επιθυμίες του. Καιρός να διώξουμε από δίπλα μας ότι και όσους μας χαλάνε και να οδηγήσουμε τη ζωή μας εκεί που θέλουμε εμέις. 

Να χαρίσουμε στον εαυτό μας το αυτονόητο. Το δικαίωμα της επιλογής και το θάρρος της γνώμης.

Σάββατο 3 Νοεμβρίου 2012

Κοινωνικές διακρίσεις



Υποθέτω οτι λίγο πολύ όλοι μας γνωρίζουμε τον ορισμό της φράσης ‘κοινωνικός ρατσισμός’ όπως και τις δημοφιλέστερες μορφές του, στις οποίες εκτιθόμαστε καθημερινά είτε ως θύματα, είτε ως απλοί παρατηρητές.

Τα παραδείγματα πολλά. Πέρα από τις φυλετικές διακρίσεις, που αποτελούν και την πιο γνωστή μορφή του προβλήματος, θύματα (και αιτίες) εκδήλωσης κοινωνικού ρατσισμού μπορεί να είναι μια ανύπαντρη μητέρα, μια διαφορετική κοινωνική ή πολιτική αντίληψη, σεξουαλικές και στυλιστικές προτιμήσεις και γενικά οτιδήποτε διαφορετικό. Τίποτα περισσότερο από κατάλοιπα συντηρητικών κοινωνικών αντιλήψεων και προκαταλήψεων, καθώς είναι γνωστό οτι η εξωτερική εμφάνιση καθώς και οι προσωπικές επιλογές του καθενός πάνω στις οποίες χτίζει τη ζωή του δεν αφορούν κανέναν άλλο παρα μόνο τον ίδιο, από τη στιγμή φυσικά που δεν ενοχλεί κάποιον και αυτές οι επιλογές δεν επηρεάζουν τη ζωή κάποιου άλλου.

Πέρα όμως από τα προφανή, υπάρχουν και άλλες καταστάσεις στις οποίες εκδηλώνεται το φαινόμενο με τρόπο ας πούμε ‘καμουφλαρισμένο’. Μιλάω για καταστάσεις που έχουμε τη τάση να αντιμετωπίζουμε επιφανειακά, αγνοώντας τη σοβαρότητά τους. Ένα απλό (ίσως και αφελές αλλά εύστοχο) παράδειγμα θα μπορούσε να είναι όταν ας πούμε μια παρέα επιλέγει να αγνοήσει συνειδητά κάποιον (που προφανώς είναι μέλος της παρέας) σε μια έξοδο επειδή θεωρεί πως εκεί που επέλεξαν να περάσουν το βράδυ τους ‘δε θα του αρέσει’. Ή οταν κάποιος αγνοεί κάποιον επίσης συνειδητά για λόγους και αιτίες που ο ίδιος έπλασε και αποφάσισε χωρίς να δεχτεί καν τη γνώμη του άμεσα ενδιαφερόμενου (για τον οποίο και μπήκε σε αυτή τη διαδικασία). Όταν επιλέγεις και αποφασίζεις εσύ για κάποιον άλλο κρίνοντας με βάση τα δικά σου μέτρα και σταθμά αδιαφορώντας παντελώς για τις επιλογές του, τότε δυστυχώς τον αντιμετωπίζεις ρατσιστικά χωρίς να το καταλαβαίνεις και αυτό ισχύει ακόμα και όταν πραγματικά ενδιαφέρεσαι γι’αυτόν και νομίζεις πως με αυτό τον τρόπο τον προστατεύεις. Σα να έχει κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που τον διαφοροποιεί από τους υπόλοιπους και αυτόματα τον θέτει στο περιθώριο. Το πρόβλημα λοιπόν έχει πολύ μεγαλύτερο βάθος και εκδηλώνεται με πολύ περισσότερους τρόπους από όσους μπορούν να υποπέσουν στην αντίληψή μας.

Ένας ακόμα χώρος εκδήλωσης (και μάλιστα ανελέητης) κοινωνικού ρατσισμού είναι τα σχολεία και γενικότερα οι μικρές ηλικίες. Κλίκες στα πρότυπα ‘συμμοριών’, εμπαιγμοί, κοροιδίες και κοινωνικοί αποκλεισμοί παιδιών με διαφορετικά χαρακτηριστικά αποτελούν καθημερινές καταστάσεις. Το χειρότερο είναι οτι όλοι μας το γνωρίζουμε αλλά κλείνουμε τα μάτια στο φαινόμενο, επικαλούμενοι συνήθως τη μικρή ηλικία των παιδιών σαν ‘συγχωροχάρτι’. Κι όμως, τα ψυχολογικά αδιέξοδα και οι ανασφάλειες που αναπτύσσει ένα παιδί που εκτίθεται καθημερινά στο φαινόμενο, μπορούν πραγματικά να επηρεάσουν αρνητικά τη μετέπειτα ζωή του, το χαρακτήρα που θα διαμορφώσει, καθώς και το τρόπο που αντιμετωπίζει τους γύρω του. Όλα αυτά μπορούν να αντιμετωπιστούν με σωστή ενημέρωση καθώς είναι απολύτως λογικό τα μικρά παιδιά να μην είναι σε θέση να αντιληφθούν τις συνέπειες των πράξεων τους.

Θα μπορούσα να συνεχίσω με ακόμα περισσότερα παραδείγματα αλλα δεν έχει νόημα. Η ουσία είναι οτι δεν υπάρχουν διαφορετικοί άνθρωποι παρά μόνο διαφορετικές αντιλήψεις και νοοτροπίες οι οποίες δημιουργούν κοινωνικά χάσματα. Για να αντιμετωπιστεί δραστικά το φαινόμενο χρειάζεται απλά να αφυπνιστούμε μπροστά στο πραγματικό πρόβλημα και να συνειδητοποιήσουμε οτι είμαστε όλοι ίσοι και με ίσα δικαιώματα, τόσο απέναντι στη κοινωνία όσο και στην ίδια τη ζωή.